อภิธัมมัตถสังคหะ

ปัจจัยยี่สิบสี่ในปัฏฐานแสดงว่าธรรมแต่ละอย่างอาศัยกันเกิดขึ้นด้วยความสัมพันธ์แบบใดบ้าง เป็นส่วนที่ละเอียดที่สุดและเป็นเหตุผลที่ปัฏฐานมีถึงหกเล่ม

รูปมียี่สิบแปดชนิด แบ่งเป็นมหาภูตรูปสี่และอุปาทายรูปยี่สิบสี่ การศึกษารูปช่วยให้เห็นว่าสิ่งที่เราเรียกว่าร่างกายนั้นเป็นกลุ่มของสภาวะที่เกิดดับอยู่ตลอด

วิถีจิตคือลำดับการเกิดดับของจิตเมื่อรับอารมณ์หนึ่ง ตั้งแต่ภวังคจลนะไปจนถึงตทาลัมพนะ ลำดับนี้เกิดเร็วมากจนเราเห็นเป็นเหตุการณ์เดียว

เจตสิกคือสิ่งที่เกิดพร้อมจิต ดับพร้อมจิต รู้อารมณ์เดียวกับจิต และอาศัยที่เกิดเดียวกับจิต มีทั้งหมดห้าสิบสองดวง แบ่งเป็นอัญญสมานาเจตสิก อกุศลเจตสิก และโสภณเจตสิก