กุญแจภาวนา

ผู้ปฏิบัติใหม่มักถามว่าต้องนั่งนานเท่าไร คำตอบคือ นานพอที่จะเห็นว่าจิตเปลี่ยนไปหลายครั้งในหนึ่งครั้งที่นั่ง เมื่อเห็นแล้วสิบนาทีก็มีค่ามากกว่าหนึ่งชั่วโมงที่นั่งอย่างเหม่อลอย

ลมหายใจเป็นสิ่งเดียวในร่างกายที่ทำงานได้ทั้งโดยอัตโนมัติและโดยตั้งใจ จึงเป็นสะพานที่ดีที่สุดระหว่างกายกับใจ เราไม่ต้องทำให้ลมยาวขึ้นหรือสั้นลง เพียงรู้ว่าตอนนี้มันยาวหรือสั้นก็พอ

ในวันที่ทำงานหนัก ให้ถือว่าการรู้ตัวขณะเดินจากโต๊ะไปห้องน้ำก็เป็นการภาวนา การแบ่งชีวิตเป็นเวลาปฏิบัติกับเวลาไม่ปฏิบัติ ทำให้เราเสียโอกาสไปเกือบทั้งวัน

ความสงบที่ได้จากการบังคับ จะอยู่ได้เพียงเท่าที่ยังบังคับอยู่ ส่วนความสงบที่เกิดจากการเห็นตามจริง จะอยู่ต่อไปแม้เลิกนั่งแล้ว นี่คือเหตุผลที่ท่านย้ำเรื่องการดูมากกว่าการทำ