ธรรมนูญชีวิต

ก่อนจะตอบว่าพุทธศาสนาสอนอะไร ควรถามก่อนว่าเราต้องการรู้เพื่ออะไร ถ้าเพื่อเอาไปโต้กับคนอื่น คำตอบที่ถูกต้องที่สุดก็ยังไม่มีประโยชน์ แต่ถ้าเพื่อจะพ้นจากความทุกข์ที่มีอยู่จริงในใจ คำตอบสั้น ๆ ก็เพียงพอแล้ว

เรื่องกรรมถูกเข้าใจผิดบ่อยที่สุด เพราะคนมักใช้มันอธิบายอดีตของคนอื่น ทั้งที่พระพุทธเจ้าสอนเรื่องกรรมเพื่อให้เราเลือกการกระทำในปัจจุบันของตัวเอง

เหตุของทุกข์ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นกับเรา แต่คือการที่ใจเข้าไปยึดสิ่งนั้นว่าควรเป็นอย่างที่เราต้องการ ความจริงกับความต้องการไม่ตรงกันเมื่อใด ความทุกข์เกิดขึ้นเมื่อนั้น

ปัญญาในความหมายนี้ ไม่ใช่ความรู้ที่สะสมได้ แต่คือการเห็นตามจริงในขณะที่เหตุการณ์กำลังเกิด ความรู้ที่จำมาช่วยได้แค่ชี้ทาง ส่วนการเห็นต้องเห็นเอง