วิสุทฺธิมคฺค

พระอภิธรรมจำแนกสิ่งที่มีอยู่จริงโดยปรมัตถ์ออกเป็นสี่ ได้แก่ จิต เจตสิก รูป และนิพพาน สามอย่างแรกเป็นสังขตธรรมคือมีปัจจัยปรุงแต่ง ส่วนนิพพานเป็นอสังขตธรรม

ปัจจัยยี่สิบสี่ในปัฏฐานแสดงว่าธรรมแต่ละอย่างอาศัยกันเกิดขึ้นด้วยความสัมพันธ์แบบใดบ้าง เป็นส่วนที่ละเอียดที่สุดและเป็นเหตุผลที่ปัฏฐานมีถึงหกเล่ม

รูปมียี่สิบแปดชนิด แบ่งเป็นมหาภูตรูปสี่และอุปาทายรูปยี่สิบสี่ การศึกษารูปช่วยให้เห็นว่าสิ่งที่เราเรียกว่าร่างกายนั้นเป็นกลุ่มของสภาวะที่เกิดดับอยู่ตลอด

วิถีจิตคือลำดับการเกิดดับของจิตเมื่อรับอารมณ์หนึ่ง ตั้งแต่ภวังคจลนะไปจนถึงตทาลัมพนะ ลำดับนี้เกิดเร็วมากจนเราเห็นเป็นเหตุการณ์เดียว