นวกภิกขุธรรม ๕
Navakabhikkhu-dhamma
ธรรมที่ควรฝึกสอนภิกษุบวชใหม่ให้ประพฤติปฏิบัติอย่างมั่นคง, องค์แห่งภิกษุใหม่
พจนานุกรมเรียกอีกชื่อว่า องค์แห่งภิกษุใหม่ ๕
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
คำนิยาม
[222] นวกภิกขุธรรม 5 (ธรรมที่ควรฝึกสอนภิกษุบวชใหม่ให้ประพฤติปฏิบัติอย่างมั่นคง, องค์แห่งภิกษุใหม่ - Navakabhikkhu-dhamma: qualities of a newly ordained monk; qualities which should be established in newly ordained monks)
1. ปาติโมกขสังวร (สำรวมในพระปาติโมกข์ รักษาศีลเคร่งครัด ทั้งในส่วนเว้นข้อห้าม และทำตามข้ออนุญาต - Pāṭimokkhasaṁvara: restraint in accordance with the monastic code of discipline; self-control strictly in accordance with the fundamental training-rules)
2. อินทรียสังวร (สำรวมอินทรีย์ มีสติระวังรักษาใจ มิให้กิเลสคือความยินดียินร้ายเข้าครอบงำ เมื่อรับรู้อารมณ์ด้วยอินทรีย์ทั้ง 6 มีเห็นรูปด้วยตาเป็นต้น - Indriyasaṁvara: restraint of the senses; sense-control)
3. ภัสสปริยันตะ (พูดคุยมีขอบเขต คือ จำกัดการพูดคุยให้น้อย รู้ขอบเขต ไม่เอิกเกริกเฮฮา - Bhassapariyanta: restraint as regards talking)
4. กายวูปกาสะ (ปลีกกายอยู่สงบ คือ เข้าอยู่ในเสนาสนะอันสงัด - Kāyavūpakāsa: seclusion as to the body; love of solitude)
5. สัมมาทัสสนะ (ปลูกฝังความเห็นชอบ คือ สร้างเสริมสัมมาทิฏฐิ - Sammādassana: cultivation of right views.)
ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที