วิญญาณ ๖

[268] วิญญาณ 6 (ความรู้แจ้งอารมณ์ - Viññāṇa: consciousness; sense-awareness)

1. จักขุวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางตา คือ รู้รูปด้วยตา, เห็น - Cakkhu-viññāṇa: eye-consciousness)

2. โสตวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางหู คือ รู้เสียงด้วยหู, ได้ยิน - Sota-viññāṇa: ear-consciousness)

3. ฆานวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางจมูก คือ รู้กลิ่นด้วยจมูก, ได้กลิ่น - Ghāna-viññāṇa: nose-consciousness)

4. ชิวหาวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางลิ้น คือ รู้รสด้วยลิ้น, รู้รส - Jivhā-viññāṇa: tongue-consciousness)

5. กายวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางกาย คือ รู้โผฏฐัพพะด้วยกาย, รู้สึกกายสัมผัส - Kāya-viññāṇa: body-consciousness)

6. มโนวิญญาณ (ความรู้อารมณ์ทางใจ คือ รู้ธรรมารมณ์ด้วยใจ, รู้ความนึกคิด - Mano-viññāṇa: mind-consciousness)