ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
— ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. สำรวจ
  4. /
  5. หมวดธรรม
  6. /
  7. อายตนะภายนอก ๖
ประมวลธรรม [๒๗๗] · ฉักกะ — หมวด ๖

อายตนะภายนอก ๖

Bāhirāyatana

ที่เชื่อมต่อให้เกิดความรู้, แดนต่อความรู้ฝ่ายภายนอก

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม

คำนิยาม

[277] อายตนะภายนอก 6 (ที่เชื่อมต่อให้เกิดความรู้, แดนต่อความรู้ฝ่ายภายนอก - Bāhirāyatana: external sense-fields) บาลีเรียก พาหิรายตนะ

1. รูปะ (รูป, สิ่งที่เห็น หรือ วัณณะ คือสี - Rūpa: form; visible objects)

2. สัททะ (เสียง - Sadda: sound)

3. คันธะ (กลิ่น - Gandha: smell; odour)

4. รสะ (รส - Rasa: taste)

5. โผฏฐัพพะ (สัมผัสทางกาย, สิ่งที่ถูกต้องกาย - Phoṭṭhabba: touch; tangible objects)

6. ธรรม หรือ ธรรมารมณ์ (อารมณ์ที่เกิดกับใจ, สิ่งที่ใจนึกคิด - Dhamma: mind objects)

ทั้ง 6 นี้ เรียกทั่วไปว่า อารมณ์ 6 คือ เป็นสิ่งสำหรับให้จิตยึดหน่วง

D.III.243;
M.III.216;
Vbh.70
ที.ปา. 11/305/255;
ม.อุ. 14/620/400;
อภิ.วิ. 35/99/85.

ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

หมวดธรรมก่อนหน้า[๒๗๖] อายตนะภายใน ๖หมวดธรรมถัดไป[๒๗๘] กัลยาณมิตรธรรม ๗