[499] Bhūtapubbaṃ bhikkhave dve bhātaro isayo gaṅgaṃ nadiṃ upanissāya vihariṃsu . athakho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena kaniṭṭho isi tenupasaṅkami upasaṅkamitvā kaniṭṭhaṃ isiṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari muddhani mahantaṃ phaṇaṃ karitvā aṭṭhāsi . athakho bhikkhave kaniṭṭho isi tassa nāgassa bhayā kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto . addasā kho bhikkhave jeṭṭho isi kaniṭṭhaṃ isiṃ kisaṃ lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṃ dhamanisanthatagattaṃ disvāna kaniṭṭhaṃ isiṃ etadavoca kissa tvaṃ bho kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagattoti . idha me bho maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yenāhaṃ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā maṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari muddhani mahantaṃ phaṇaṃ karitvā aṭṭhāsi tassāhaṃ bho nāgassa bhayā kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagattoti . Icchasi pana tvaṃ bho tassa nāgassa anāgamananti . icchāmahaṃ bho tassa nāgassa anāgamananti . api pana tvaṃ bho tassa nāgassa kiñci passasīti . passāmahaṃ bho maṇimassa kaṇṭhe pilandhananti . Tenahi tvaṃ bho taṃ nāgaṃ maṇiṃ yāca maṇiṃ me bho dehi maṇinā me atthoti . athakho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena kaniṭṭho isi tenupasaṅkami upasaṅkamitvā Ekamantaṃ aṭṭhāsi . ekamantaṃ ṭhitaṃ kho bhikkhave maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ kaniṭṭho isi etadavoca maṇiṃ me bho dehi maṇinā me atthoti. {499.1} Athakho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā bhikkhu maṇiṃ yācati bhikkhussa maṇinā atthoti khippameva agamāsi . dutiyampi kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena kaniṭṭho isi tenupasaṅkami . addasā kho bhikkhave kaniṭṭho isi maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ dūrato va āgacchantaṃ disvāna maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ etadavoca maṇiṃ me bho dehi maṇinā me atthoti. {499.2} Athakho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā bhikkhu maṇiṃ yācati bhikkhussa maṇinā atthoti tato va paṭinivatti . tatiyampi kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttarati . addasā kho bhikkhave kaniṭṭho isi maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ gaṅgaṃ nadiṃ uttarantaṃ disvāna maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ etadavoca maṇiṃ me bho dehi maṇinā me atthoti . athakho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā kaniṭṭhaṃ isiṃ gāthāhi ajjhabhāsi mamannapānaṃ vipulaṃ uḷāraṃ uppajjatīmassa maṇissa hetu tante na dassaṃ atiyācakosi na cāpi te assamamāgamissaṃ. Susū yathā sakkharadhotapāṇi Tāsesi maṃ selamayācamāno tante na dassaṃ atiyācakosi na cāpi te assamamāgamissanti. {499.3} Athakho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā bhikkhu maṇiṃ yācati bhikkhussa maṇinā atthoti pakkāmi . tathā pakkanto va ahosi na puna paccāgañchi . athakho bhikkhave kaniṭṭho isi tassa nāgassa dassanīyassa adassanena bhiyyoso mattāya kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto . addasā kho bhikkhave jeṭṭho isi kaniṭṭhaṃ isiṃ bhiyyoso mattāya kisaṃ lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṃ dhamanisanthatagattaṃ disvāna kaniṭṭhaṃ isiṃ etadavoca kissa tvaṃ bho bhiyyoso mattāya kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagattoti . Tassāhaṃ bho nāgassa dassanīyassa adassanena bhiyyoso mattāya kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagattoti . Athakho bhikkhave jeṭṭho isi kaniṭṭhaṃ isiṃ gāthāya ajjhabhāsi na taṃ yāce yassa piyaṃ jigiṃse desso ca hoti atiyācanāya Nāgo maṇiṃ yācito brāhmaṇena adassanaññeva tadajjhagamāti. Tesaṃ hi nāma bhikkhave tiracchānagatānaṃ pāṇānaṃ amanāpā bhavissati yācanā amanāpā viññatti kimaṅgaṃ pana manussabhūtānaṃ.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๒๐๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องภิกษุชาวรัฐอาฬวี”