[204] Puna caparaṃ bho idhekacco idaṃ kusalanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ akusalanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ sāvajjanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ anavajjanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ sevitabbanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ na sevitabbanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ hīnanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ paṇītanti yathābhūtaṃ nappajānāti idaṃ kaṇhasukkasappaṭibhāganti yathābhūtaṃ nappajānāti. {204.1} So aparena samayena ariyadhammaṃ suṇāti yoniso manasikaroti dhammānudhammaṃ paṭipajjati . so ariyadhammassavanaṃ āgamma yoniso manasikāraṃ dhammānudhammaṃ paṭipajjati idaṃ kusalanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ akusalanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ sāvajjanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ anavajjanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ sevitabbanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ na sevitabbanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ hīnanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ paṇītanti yathābhūtaṃ pajānāti idaṃ kaṇhasukkasappaṭibhāganti yathābhūtaṃ pajānāti . tassa evaṃ jānato evaṃ passato avijjā pahīyati vijjā uppajjati. {204.2} Tassa avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṃ sukhā bhiyyo somanassaṃ . seyyathāpi bho pamudā pāmojjaṃ jāyetha evameva kho bho avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṃ sukhā bhiyyo somanassaṃ . ayaṃ kho bho tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya . Ime kho bho tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāyāti.

[205] Idamatthaṃ bhante brahmā sanaṅkumāro abhāsittha . Idamatthaṃ bhante brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṃse āmantesi taṃ kiṃ maññanti bhonto devā tāvatiṃsā yāva supaññattāpīme tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā kusalassādhigamāya katame cattāro idha bho bhikkhu ajjhattaṃ kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ajjhattaṃ kāye kāyānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati sammā vippasīdati. {205.1} So tattha sammāsamāhito sammāvippasanno bahiddhā parakāye ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti . ajjhattaṃ vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ajjhattaṃ vedanāsu vedanānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati sammā vippasīdati . so tattha sammāsamāhito sammāvippasanno bahiddhā paravedanāsu ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti . ajjhattaṃ citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ajjhattaṃ citte cittānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati sammā vippasīdati . so tattha sammāsamāhito sammāvippasanno bahiddhā paracitte ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti . Ajjhattaṃ dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ajjhattaṃ dhammesu dhammānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati sammā vippasīdati . so tattha sammāsamāhito sammāvippasanno bahiddhā paradhammesu ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti . ime kho bho tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāyāti.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๐๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ชนวสภสูตร”