[13] Aggaññañcāhaṃ bhaggava pajānāmi [3]- tato uttaritaraṃ pajānāmi tañca pajānanaṃ na parāmasāmi aparāmasato va me paccattaṃyeva nibbuti viditā yadabhijānaṃ tathāgato no anayaṃ Āpajjati. {13.1} Santi bhaggava eke samaṇabrāhmaṇā issarakuttaṃ brahmakuttaṃ ācariyakaṃ aggaññaṃ paññapenti tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi saccaṃ kira tumhe āyasmanto issarakuttaṃ brahmakuttaṃ ācariyakaṃ aggaññaṃ paññapethāti . te ca me evaṃ puṭṭhā āmāti paṭijānanti tyāhaṃ evaṃ vadāmi kathaṃvihitakaṃ pana tumhe āyasmanto issarakuttaṃ brahmakuttaṃ ācariyakaṃ aggaññaṃ paññapethāti . te mayā puṭṭhā na saṃpāyanti asaṃpāyantā mamaññeva paṭipucchanti tesāhaṃ puṭṭho byākaromi hoti kho so āvuso samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṃ loko saṃvaṭṭati saṃvaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṃvattanikā honti te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṃpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti. {13.2} Hoti kho so āvuso samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṃ loko vivaṭṭati vivaṭṭamāne loke suññaṃ brahmavimānaṃ pātubhavati atha aññataro satto āyukkhayā vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā suññaṃ brahmavimānaṃ upapajjati so tattha hoti manomayo pītibhakkho sayaṃpabho antalikkhacaro subhaṭṭhāyī ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhati tassa tattha ekakassa dīgharattaṃ nivusitattā anabhirati paritassanā uppajjati aho vata aññepi sattā itthattaṃ āgaccheyyunti . athakho aññepi sattā āyukkhayā vā puññakkhayā Vā ābhassarakāyā cavitvā suññaṃ brahmavimānaṃ upapajjanti tassa sattassa sahabyataṃ tepi tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṃpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti. {13.3} Tatrāvuso yo so satto paṭhamaṃ upapanno tassa evaṃ hoti ahamasmi brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavatti issaro kattā nimmitā seṭṭho sajjitā vasī pitā bhūtabhabyānaṃ mayā ime sattā nimmitā . taṃ kissa hetu. Mamañhi pubbe etadahosi aho vata aññepi sattā itthattaṃ āgaccheyyunti iti mamañca manopaṇidhi ime ca sattā itthattaṃ āgatāti . yepi te sattā pacchā upapannā tesaṃpi evaṃ hoti ayaṃ kho bhavaṃ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavatti issaro kattā nimmitā seṭṭho sajjitā vasī pitā bhūtabhabyānaṃ iminā mayaṃ bhotā brahmunā nimmitā . taṃ kissa hetu . imañhi mayaṃ addasāma [1]- paṭhamaṃ upapannaṃ mayaṃ panamhā pacchā upapannāti. {13.4} Tatrāvuso yo so satto paṭhamaṃ upapanno so dīghāyukataro ca hoti vaṇṇavantataro ca mahesakkhataro ca. Ye pana te sattā pacchā upapannā te appāyukatarā ca honti dubbaṇṇatarā ca appesakkhatarā ca . ṭhānaṃ kho panetaṃ āvuso vijjati yaṃ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṃ āgacchati itthattaṃ āgato samāno agārasmā anagāriyaṃ pabbajati agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno ātappamanvāya Padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati yathāsamāhite citte taṃ pubbenivāsaṃ anussarati tato paraṃ nānussarati. {13.5} So evamāha yo kho so bhavaṃ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavatti issaro kattā nimmitā seṭṭho sajjitā vasī pitā bhūtabhabyānaṃ . yena mayaṃ bhotā brahmunā nimmitā so nicco dhuvo sassato dīghāyuko avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva ṭhassati . ye pana mayaṃ ahumhā tena bhotā brahmunā nimmitā te mayaṃ aniccā adhuvā asassatā appāyukā cavanadhammā itthattaṃ āgatāti . evaṃvihitakaṃ bho tumhe āyasmanto issarakuttaṃ brahmakuttaṃ ācariyakaṃ aggaññaṃ paññapethāti . te evamāhaṃsu evaṃ kho no āvuso gotama sutaṃ yathevāyasmā gotamo āhāti. Aggaññañcāhaṃ bhaggava pajānāmi . saṅkhittaṃ . yadabhijānaṃ tathāgato no anayaṃ āpajjati.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ปาฏิกสูตร”