[453] Katame aṭṭha dhammā sacchikātabbā . aṭṭha vimokkhā rūpī rūpāni passati ayaṃ paṭhamo vimokkho . ajjhattaṃarūpasaññī eko bahiddhārūpāni passati ayaṃ dutiyo vimokkho . subhanteva adhimutto hoti ayaṃ tatiyo vimokkho . sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati ayaṃ catuttho vimokkho . sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati ayaṃ pañcamo vimokkho . sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati ayaṃ chaṭṭho vimokkho . sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññā- nāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati ayaṃ sattamo vimokkho . Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati ayaṃ aṭṭhamo vimokkho . ime aṭṭha dhammā sacchikātabbā . iti ime asīti dhammā bhūtā gacchā tathā avitathā anaññathā sammā tathāgatena abhisambuddhā.
[454] Nava dhammā bahukārā nava dhammā bhāvetabbā nava dhammā pariññeyyā nava dhammā pahātabbā nava dhammā hānabhāgiyā nava dhammā visesabhāgiyā nava dhammā duppaṭivijjhā nava dhammā uppādetabbā nava dhammā abhiññeyyā nava dhammā sacchikātabbā.
[455] Katame nava dhammā bahukārā. Nava yonisomanasikāramūlikā dhammā yoniso manasikaroto pāmojjaṃ jāyati pamuditassa pīti jāyati pītimanassa kāyo passambhati passaddhakāyo sukhaṃ vedeti sukhino cittaṃ samādhiyati samāhitacitto yathābhūtaṃ jānāti passati yathābhūtaṃ jānaṃ passaṃ sayaṃ nibbindati nibbindaṃ virajjati virāgā vimuccati. Ime nava dhammā bahukārā.
[456] Katame nava dhammā bhāvetabbā. Nava pārisuddhipadhāniyaṅgāni sīlavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ cittavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ diṭṭhivisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ kaṅkhāvitaraṇavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ maggāmaggañāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ paṭipadāñāṇadassana- visuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ ñāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ paññāvisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ vimuttivisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ . Ime nava dhammā bhāvetabbā.