[269] Seyyathāpi bhikkhave puriso āgaccheyya lākhaṃ vā haliddaṃ vā nīlaṃ vā mañjeṭṭhaṃ vā ādāya so evaṃ vadeyya ahaṃ imasmiṃ ākāse rūpāni likhissāmi rūpapātubhāvaṃ karissāmīti . Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave api nu so puriso imasmiṃ ākāse rūpāni likheyya rūpapātubhāvaṃ kareyyāti . no hetaṃ bhante taṃ kissa hetu ayañhi bhante ākāso arūpī anidassano tattha na sukaraṃ rūpaṃ likhituṃ rūpapātubhāvaṃ kātuṃ yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti . evameva kho bhikkhave pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena Vā .pe. tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ ākāsasamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharissāmāti evañhi vo bhikkhave sikkhitabbaṃ.

[270] Seyyathāpi bhikkhave puriso āgaccheyya ādittaṃ tiṇukkaṃ ādāya so evaṃ vadeyya ahaṃ imāya ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṃ nadiṃ santāpessāmi samparitāpessāmīti . taṃ kiṃ maññatha bhikkhave api nu so puriso ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṃ nadiṃ santāpeyya samparitāpeyyāti . no hetaṃ bhante taṃ kissa hetu gaṅgā hi bhante nadī gambhīrā appameyyā sā na sukarā ādittāya tiṇukkāya santāpetuṃ samparitāpetuṃ yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti . evameva kho bhikkhave pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena vā .pe. tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ gaṅgāsamena cetasā vīpulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharissāmāti evañhi vo bhikkhave sikkhitabbaṃ.

[271] Seyyathāpi bhikkhave viḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā mudukā tūlinī chinnasassarā chinnapabbharā atha puriso āgaccheyya kaṭṭhaṃ vā kaṭhalaṃ vā ādāya so evaṃ vadeyya ahaṃ imaṃ viḷārabhastaṃ madditaṃ sumadditaṃ suparimadditaṃ mudukaṃ tūliniṃ chinnasassaraṃ chinnapabbharaṃ kaṭṭhena vā kaṭhalena vā sarasaraṃ karissāmi bharabharaṃ Karissāmīti . taṃ kiṃ maññatha bhikkhave api nu so puriso imaṃ viḷārabhastaṃ madditaṃ sumadditaṃ suparimadditaṃ mudukaṃ tūliniṃ chinnasassaraṃ chinnapabbharaṃ kaṭṭhena vā kaṭhalena vā sarasaraṃ kareyya bharabharaṃ kareyyāti . no hetaṃ bhante taṃ kissa hetu ayañahi bhante viḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā mudukā tūlinī chinnasassarā chinnapabbharā sā na sukarā kaṭṭhena vā kaṭhalena vā sarasaraṃ kātuṃ bharabharaṃ kātuṃ yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti. {271.1} Evameva kho bhikkhave pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena vā bhūtena vā abhūtena vā saṇhena vā pharusena vā atthasañhitena vā anatthasañhitena vā mettacittā vā dosantarā vā . kālena vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ akālena vā bhūtena vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā saṇhena vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā atthasañhitena vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasañhitena vā mettacittā vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā . tatrāpi vo bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ viḷārabhastasamena Cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharissāmāti evañhi vo bhikkhave sikkhitabbaṃ.