[280] Bhagavā etadavoca seyyathāpi bhikkhave puriso addhānamaggapaṭipanno so passeyya mahantaṃ udakaṇṇavaṃ orimatīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ pārimatīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ na cāssa nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya tassa evamassa ayaṃ kho mahā udakaṇṇavo orimatīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ pārimatīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ natthi ca nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya yannūnāhaṃ tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṅkaḍḍhitvā kullaṃ bandhitvā taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttareyyanti. {280.1} Atha kho so bhikkhave puriso tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṅkaḍḍhitvā kullaṃ bandhitvā taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttareyya tassa [1]- uttiṇṇassa pāragatassa evamassa bahukāro kho me ayaṃ kullo imāhaṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttiṇṇo yannūnāhaṃ imaṃ kullaṃ sīse vā āropetvā Khandhe vā paccāropetvā yenakāmaṃ pakkameyyanti . taṃ kiṃ maññatha bhikkhave api nu so puriso evaṃkārī tasmiṃ kulle kiccakārī assāti . no hetaṃ bhante . kathaṃkārī ca so bhikkhave puriso tasmiṃ kulle kiccakārī assa . idha bhikkhave tassa purisassa [1]- pāragatassa evamassa bahukāro kho me ayaṃ kullo imāhaṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttiṇṇo yannūnāhaṃ imaṃ kullaṃ thale vā ussāpetvā udake vā opilāpetvā yenakāmaṃ pakkameyyanti . evaṃkārī kho so bhikkhave puriso tasmiṃ kulle kiccakārī assa . evameva kho bhikkhave kullūpamo mayā dhammo desito nittharaṇatthāya no gahaṇatthāya kullūpamaṃ vo bhikkhave dhammaṃ desitaṃ ājānantehi dhammāpi vo pahātabbā pageva adhammā.

[281] Chayimāni bhikkhave diṭṭhiṭṭhānāni . katamāni cha . Idha bhikkhave assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti samanupassati vedanaṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti samanupassati saññaṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti samanupassati saṅkhāre etaṃ mama esohamasmi Eso me attāti samanupassati yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi etaṃ mama esohamasmi eso me attāti samanupassati yampidaṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ so loko so attā so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmīti tampi etaṃ mama esohamasmi eso me attāti samanupassati. {281.1} Sutavā ca kho bhikkhave ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto rūpaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati vedanaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati saññaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati saṅkhāre netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati yampidaṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ so loko so attā so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmīti tampi netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati so evaṃ samanupassanto asati na paritassatīti.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อลคัททูปมสูตร”