๗. จูฬหัตถิปโทปมสูตร

[329] Evamme sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . tena kho pana samayena jāṇussoṇi brāhmaṇo sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāti divādivassa . addasā kho jāṇussoṇi brāhmaṇo pilotikaṃ paribbājakaṃ dūratova āgacchantaṃ disvāna pilotikaṃ paribbājakaṃ etadavoca handa kuto nu bhavaṃ vacchāyano āgacchati divādivassāti . Ito hi kho ahaṃ bho āgacchāmi samaṇassa gotamassa santikāti . Kiṃ bhavaṃ gotamassa paññāveyyattiyaṃ paṇḍito maññatīti. {329.1} Ko cāhaṃ bho samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ jānissāmi sopi nūnassa tādisova yo samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ jāneyyāti . uḷārāya khalu bhavaṃ vacchāyano samaṇaṃ gotamaṃ pasaṃsāya pasaṃsatīti . ko cāhaṃ bho samaṇaṃ gotamaṃ pasaṃsissāmi pasaṭṭhappasaṭṭhova so bhavaṃ gotamo seṭṭho devamanussānanti. Taṃ pana bhavaṃ vacchāyano atthavasaṃ passamāno samaṇe gotame evaṃ abhippasanno hotīti.

[330] Ko cāhaṃ bho samaṇe gotame evaṃ abhippasannomhi seyyathāpi bho kusalo nāgavaniko nāgavanaṃ paviseyya so passeyya Nāgavane mahantaṃ hatthipadaṃ dīghato ca āyataṃ tiriyañca vitthataṃ . So niṭṭhaṃ gaccheyya mahā vata bho nāgoti evameva kho ahaṃ yato addasaṃ samaṇe gotame cattāri padāni athāhaṃ niṭṭhamagamaṃ sammāsambuddho bhagavā svākkhāto bhagavatā dhammo supaṭipanno bhagavato sāvakasaṅghoti . katamāni cattāri . idhāhaṃ bho passāmi ekacce khattiyapaṇḍite nipuṇe kataparappavāde vālavedhirūpe te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni te suṇanti samaṇo khalu bho gotamo amukaṃ nāma gāmaṃ vā nigamaṃ vā osarissatīti. {330.1} Te pañhaṃ abhisaṅkharonti imaṃ mayaṃ pañhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pucchissāma evañce no puṭṭho evaṃ byākarissati evamassa mayaṃ vādaṃ āropessāma evañcepi no puṭṭho evaṃ byākarissati evampissa mayaṃ vādaṃ āropessāmāti . Te suṇanti samaṇo khalu bho gotamo amukaṃ nāma gāmaṃ vā nigamaṃ vā osaṭoti te yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamanti . te samaṇo gotamo dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti te samaṇena gotamena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā na ceva samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ pucchanti kutassa vādaṃ āropessanti aññadatthuṃ samaṇasseva gotamassa sāvakā sampajjanti . yadāhaṃ bho samaṇe gotame imaṃ Paṭhamaṃ padaṃ addasaṃ athāhaṃ niṭṭhamagamaṃ sammāsambuddho bhagavā svākkhāto bhagavatā dhammo supaṭipanno bhagavato sāvakasaṅghoti . Puna caparāhaṃ bho passāmi idhekacce brāhmaṇapaṇḍite .pe. Gahapatipaṇḍite .pe. samaṇapaṇḍite nipuṇe kataparappavāde vālavedhirūpe te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni te suṇanti samaṇo khalu bho gotamo amukaṃ nāma gāmaṃ vā nigamaṃ vā osarissatīti. {330.2} Te pañhaṃ abhisaṅkharonti imaṃ mayaṃ pañhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pucchissāma evañce no puṭṭho evaṃ byākarissati evamassa mayaṃ vādaṃ āropessāma evañcepi no puṭṭho evaṃ byākarissati evampissa mayaṃ vādaṃ āropessāmāti . Te suṇanti samaṇo khalu bho gotamo amukaṃ nāma gāmaṃ vā nigamaṃ vā osaṭoti te yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamanti. {330.3} Te samaṇo gotamo dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti te samaṇena gotamena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā na ceva samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ pucchanti kutassa vādaṃ āropessanti aññadatthuṃ samaṇaṃyeva gotamaṃ okāsaṃ yācanti agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya . te samaṇo gotamo pabbājeti te tattha pabbajitā samānā vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā Viharantā nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti . te evamāhaṃsu manaṃ vata bho anassāma manaṃ vata bho anassāma mayañhi pubbe assamaṇāva samānā samaṇamhāti paṭijānimha abrāhmaṇāva samānā brāhmaṇamhāti paṭijānimha anarahantāva samānā arahantamhāti paṭijānimha idāni khomhā samaṇā idāni khomhā brāhmaṇā idāni khomhā arahantoti . yadāhaṃ bho samaṇe gotame imaṃ catutthaṃ padaṃ addasaṃ athāhaṃ niṭṭhamagamaṃ sammāsambuddho bhagavā svākkhāto bhagavatā dhammo supaṭipanno bhagavato sāvakasaṅghoti . Yato kho ahaṃ bho samaṇe gotame imāni cattāri padāni addasaṃ athāhaṃ niṭṭhamagamaṃ sammāsambuddho bhagavā svākkhāto bhagavatā dhammo supaṭipanno bhagavato sāvakasaṅghoti.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. จูฬหัตถิปโทปมสูตร”