[331] Evaṃ vutte jāṇussoṇi brāhmaṇo sabbasetā vaḷavābhirathā orohitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjalimpaṇāmetvā tikkhattuṃ udānaṃ udānesi namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa appevanāma kadāci karahaci tena samaṇena gotamena saddhiṃ samāgaccheyyāma appevanāma siyā kocideva kathāsallāpoti . atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā Tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yāvatako ahosi pilotikāya paribbājakena saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi . evaṃ vutte bhagavā jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ etadavoca na kho brāhmaṇa ettāvatā hatthipadopamo vitthārena paripūro hoti apica brāhmaṇa yathā hatthipadopamo vitthārena paripūro hoti taṃ suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evaṃ bhoti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi.

[332] Bhagavā etadavoca seyyathāpi brāhmaṇa nāgavaniko nāgavanaṃ paviseyya so passeyya nāgavane mahantaṃ hatthipadaṃ dīghato ca āyataṃ tiriyañca vitthataṃ yo hoti kusalo nāgavaniko neva tāva niṭṭhaṃ gacchati mahā vata bho nāgoti . taṃ kissa hetu . Santi hi brāhmaṇa nāgavane vāmanikā nāma hatthiniyo mahāpadā tāsampetaṃ padaṃ assāti. {332.1} So tamanugacchati tamanugacchanto passati nāgavane mahantaṃ hatthipadaṃ dīghato ca āyataṃ tiriyañca vitthataṃ uccā ca nisevitaṃ yo hoti kusalo nāgavaniko neva tāva niṭṭhaṃ gacchati mahā vata bho nāgoti . taṃ kissa hetu . santi hi brāhmaṇa nāgavane uccākaḷārikā nāma hatthiniyo mahāpadā tāsampetaṃ padaṃ assāti. {332.2} So tamanugacchati tamanugacchanto passati Nāgavane mahantaṃ hatthipadaṃ dīghato ca āyataṃ tiriyañca vitthataṃ uccā ca nisevitaṃ uccā ca dantehi ārañjitāni yo hoti kusalo nāgavaniko neva tāva niṭṭhaṃ gacchati mahā vata bho nāgoti . taṃ kissa hetu . santi hi brāhmaṇa nāgavane uccākaṇerukā nāma hatthiniyo mahāpadā tāsampetaṃ padaṃ assāti. {332.3} So tamanugacchati tamanugacchanto passati nāgavane mahantaṃ hatthipadaṃ dīghato ca āyataṃ tiriyañca vitthataṃ uccā ca nisevitaṃ uccā ca dantehi ārañjitāni uccā ca sākhābhaṅgaṃ tañca nāgaṃ passeti rukkhamūlagataṃ vā abbhokāsagataṃ vā gacchantaṃ vā ṭhitaṃ vā nisinnaṃ vā nipannaṃ vā. So niṭṭhaṃ gacchati ayameva so mahānāgoti. {332.4} Evameva kho brāhmaṇa idha tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā so imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti so dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti taṃ dhammaṃ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṃ vā kule pacchā jāto so taṃ dhammaṃ sutvā tathāgate saddhaṃ paṭilabhati so tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati sambādho gharāvāso Rajāpatho abbhokāso pabbajjā nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyanti . so aparena samayena appaṃ vā bhogakkhandhaṃ pahāya mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ pahāya appaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ pahāya mahantaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ pahāya kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. จูฬหัตถิปโทปมสูตร”