[343] Katamā cāvuso āpodhātu . āpodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā . katamā cāvuso ajjhattikā āpodhātu . Yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ āpo āpogataṃ upādinnaṃ seyyathīdaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttaṃ yaṃ vā panaññampi kiñci ajjhattaṃ paccattaṃ āpo āpogataṃ upādinnaṃ ayaṃ vuccatāvuso ajjhattikā āpodhātu . Yā ceva kho pana ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu āpodhāturevesā . taṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ . evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āpodhātuyā nibbindati āpodhātuyā cittaṃ virājeti . hoti kho so āvuso samayo yaṃ bāhirā āpodhātu pakuppati sā gāmampi vahati nigamampi vahati nagarampi vahati janapadampi vahati janapadapadesampi vahati . hoti kho so āvuso samayo yaṃ mahāsamudde yojanasatikānipi udakāni oggacchanti dviyojanasatikānipi udakāni oggacchanti tiyojanasatikānipi udakāni oggacchanti catuyojanasatikānipi udakāni oggacchanti pañcayojanasatikānipi udakāni oggacchanti chayojanasatikānipi udakāni oggacchanti sattayojanasatikānipi udakāni oggacchanti. {343.1} Hoti kho so āvuso samayo yaṃ mahāsamudde sattatālampi udakaṃ saṇṭhāti chatālampi udakaṃ saṇṭhāti pañcatālampi udakaṃ saṇṭhāti catutālampi udakaṃ saṇṭhāti titālampi udakaṃ saṇṭhāti dvitālampi udakaṃ saṇṭhāti tālamattampi udakaṃ saṇṭhāti . hoti kho so āvuso samayo yaṃ mahāsamudde sattaporisampi udakaṃ saṇṭhāti chaporisampi udakaṃ saṇṭhāti pañcaporisampi udakaṃ saṇṭhāti catuporisampi udakaṃ saṇṭhāti tiporisampi udakaṃ saṇṭhāti dviporisampi udakaṃ saṇṭhāti porisamattampi udakaṃ saṇṭhāti . hoti kho so āvuso samayo yaṃ Mahāsamudde aḍḍhaporisampi udakaṃ saṇṭhāti kaṭimattampi udakaṃ saṇṭhāti jannumattampi udakaṃ saṇṭhāti goppakamattampi udakaṃ saṇṭhāti . hoti kho so āvuso samayo yaṃ mahāsamudde aṅgulipabbatemanamattampi udakaṃ na hoti . tassā hi nāma āvuso bāhirāya āpodhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati khayadhammatā paññāyissati vayadhammatā paññāyissati vipariṇāmadhammatā paññāyissati . kiṃ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ahanti vā mamanti vā asmīti vā atha khvassa no tevettha hoti . tassa ce āvuso bhikkhuno evaṃ buddhaṃ anussarato evaṃ dhammaṃ anussarato evaṃ saṅghaṃ anussarato upekkhā kusalanissitā saṇṭhāti . so tena attamano hoti . ettāvatāpi kho so āvuso bhikkhuno bahukataṃ hoti.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. มหาหัตถิปโทปมสูตร”