[444] Yaññadeva bhikkhave paccayaṃ paṭicca uppajjati viññāṇaṃ tena teneva [2]- saṅkhyaṃ gacchati cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati viññāṇaṃ cakkhuviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati sotañca paṭicca sadde ca uppajjati viññāṇaṃ sotaviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati viññāṇaṃ ghānaviññāṇantveva Saṅkhyaṃ gacchati jivhañca paṭicca rase ca uppajjati viññāṇaṃ jivhāviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati viññāṇaṃ kāyaviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati manañca paṭicca dhamme ca uppajjati viññāṇaṃ manoviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati . seyyathāpi bhikkhave yaññadeva [1]- paṭicca aggi jalati tena teneva saṅkhyaṃ gacchati kaṭṭhañca paṭicca aggi jalati kaṭṭhaggitveva saṅkhyaṃ gacchati sakalikañca paṭicca aggi jalati sakalikaggitveva saṅkhyaṃ gacchati tiṇañca paṭicca aggi jalati tiṇaggitveva saṅkhyaṃ gacchati gomayañca paṭicca aggi jalati gomayaggitveva saṅkhyaṃ gacchati thusañca paṭicca aggi jalati thusaggitveva saṅkhyaṃ gacchati saṅkārañca paṭicca aggi jalati saṅkāraggitveva saṅkhyaṃ gacchati {444.1} evameva kho bhikkhave yaññadeva paccayaṃ paṭicca uppajjati viññāṇaṃ tena teneva saṅkhyaṃ gacchati cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati viññāṇaṃ cakkhuviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati sotañca paṭicca sadde ca uppajjati viññāṇaṃ sotaviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati viññāṇaṃ ghānaviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati jivhañca paṭicca rase ca uppajjati viññāṇaṃ jivhāviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati viññāṇaṃ kāyaviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati manañca paṭicca dhamme ca uppajjati viññāṇaṃ manoviññāṇantveva saṅkhyaṃ gacchati.

[445] Bhūtamidaṃ bhikkhave passathāti . evaṃ bhante . Tadāhārasambhavanti bhikkhave passathāti . evaṃ bhante. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti bhikkhave passathāti . evaṃ bhante . Bhūtamidaṃ nossūti bhikkhave kaṅkhāto uppajjati vicikicchāti . evaṃ bhante . tadāhārasambhavaṃ nossūti bhikkhave kaṅkhāto uppajjati vicikicchāti . evaṃ bhante . tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammaṃ nossūti bhikkhave kaṅkhāto uppajjati vicikicchāti . evaṃ bhante . Bhūtamidanti bhikkhave yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā vicikicchā sā pahīyatīti . evaṃ bhante . tadāhārasambhavanti bhikkhave yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā vicikicchā sā pahīyatīti. {445.1} Evaṃ bhante . Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti bhikkhave yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā vicikicchā sā pahīyatīti. Evaṃ bhante . bhūtamidanti bhikkhave itipi vo ettha nibbicikicchāti. Evaṃ bhante . tadāhārasambhavanti bhikkhave itipi vo ettha nibbicikicchāti . evaṃ bhante . tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti bhikkhave itipi vo ettha nibbicikicchāti . evaṃ bhante . bhūtamidanti bhikkhave yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhanti . Evaṃ bhante . tadāhārasambhavanti bhikkhave yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhanti . evaṃ bhante . tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti bhikkhave yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhanti . evaṃ bhante . Imañce tumhe bhikkhave diṭṭhiṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ allīyetha keḷāyetha dhaneyyātha mamāyetha api nu tumhe bhikkhave kullūpamaṃ dhammaṃ desitaṃ ājāneyyātha nittharaṇatthāya no gahaṇatthāyāti. No hetaṃ bhante . imañce tumhe bhikkhave diṭṭhiṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ na allīyetha na keḷāyetha na dhaneyyātha na mamāyetha api nu me tumhe bhikkhave kullūpamaṃ dhammaṃ desitaṃ ājāneyyātha nittharaṇatthāya no gahaṇatthāyāti. Evaṃ bhante.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. มหาตัณหาสังขยสูตร”