[469] Kiñca bhikkhave uttariṃ karaṇīyaṃ . idha bhikkhave bhikkhu vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā . so abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati abhijjhāya cittaṃ parisodheti . byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṃ parisodheti . thīnamiddhaṃ pahāya vigatathīnamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno thīnamiddhā cittaṃ parisodheti . uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti . vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṃkathī kusalesu dhammesu vicikicchāya cittaṃ parisodheti.

[470] Seyyathāpi bhikkhave puriso iṇaṃ ādāya kammante payojeyya tassa te kammantā sampajjeyyuṃ . so yāni ca porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantīkareyya siyā cassa uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārābharaṇāya . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe iṇaṃ ādāya kammante payojesiṃ tassa me te kammantā sampajjiṃsu sohaṃ yāni ca porāṇāni tāni ca byantīakāsiṃ atthi ca pana me uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārābharaṇāyāti . so tatonidānaṃ labhetha pāmujjaṃ adhigaccheyya somanassaṃ. {470.1} Seyyathāpi bhikkhave puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno bhattañcassa na chādeyya na cassa kāye balamattā . So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya bhattañcassa chādeyya siyā cassa kāye balamattā . Tassa evamassa ahaṃ kho pubbe ābādhiko ahosiṃ dukkhito bāḷhagilāno bhattañca me na chādesi na ca me āsi kāye balamattā somhi etarahi tamhā ābādhā mutto bhattañca me chādesi atthi ca me kāye balamattāti . so tatonidānaṃ labhetha pāmujjaṃ adhigaccheyya somanassaṃ. {470.2} Seyyathāpi bhikkhave puriso bandhanāgāre bandho assa . so aparena samayena tamhā bandhanā mucceyya sotthinā abhayena na cassa kiñci bhogānaṃ vayo . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe bandhanāgāre bandho ahosiṃ somhi Etarahi tamhā bandhanā mutto sotthinā abhayena natthi ca me kiñci bhogānaṃ vayoti . so tatonidānaṃ labhetha pāmujjaṃ adhigaccheyya somanassaṃ. {470.3} Seyyathāpi bhikkhave puriso dāso assa anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo . so aparena samayena tamhā dāsabyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe dāso ahosiṃ anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo somhi etarahi tamhā dāsabyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamoti . So tatonidānaṃ labhetha pāmujjaṃ adhigaccheyya somanassaṃ. {470.4} Seyyathāpi bhikkhave puriso sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṃ paṭipajjeyya . so aparena samayena tamhā kantārā nitthareyya sotthinā abhayena na cassa kiñci bhogānaṃ vayo . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṃ paṭipajjiṃ somhi etarahi tamhā kantārā nitthiṇṇo sotthinā abhayena natthi ca me kiñci bhogānaṃ vayoti . so tatonidānaṃ labhetha pāmujjaṃ adhigaccheyya somanassaṃ . evaṃ kho bhikkhave bhikkhu yathā iṇaṃ yathā rogaṃ yathā bandhanāgāraṃ yathā dāsabyaṃ yathā kantāraddhānamaggaṃ ime pañca nīvaraṇe appahīne attani samanupassati. {470.5} Seyyathāpi bhikkhave yathā ānaṇaññaṃ yathā ārogyaṃ yathā bandhanā mokkhaṃ yathā bhujissaṃ yathā khemantabhūmi evameva kho bhikkhu ime pañca Nīvaraṇe pahīne attani samanuppassati.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มหาอัสสปุรสูตร”