[489] Bhagavā etadavoca tividhaṃ kho gahapatayo kāyena adhammacārī visamacārī hoti catubbidhaṃ vācāya adhammacārī visamacārī hoti tividhaṃ manasā adhammacārī visamacārī hoti. {489.1} Kathañca gahapatayo tividhaṃ kāyena adhammacārī visamacārī hoti. Idha gahapatayo ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇī hatapahate niviṭṭho alajjī adayāpanno sabbapāṇabhūtesu . adinnādāyī kho pana hoti yantaṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti . kāmesu micchācārī kho pana hoti yā tā māturakkhitā .pe. Tathārūpāsu cārittaṃ āpajjitā hoti . Evaṃ kho gahapatayo tividhaṃ kāyena adhammacārī visamacārī hoti. {489.2} Kathañca gahapatayo catubbidhaṃ vācāya adhammacārī visamacārī hoti . idha gahapatayo ekacco musāvādī hoti .pe. Sampajānamusā bhāsitā hoti . pisuṇavāco kho pana hoti ito sutvā amutra akkhātā .pe. vaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti . Pharusavāco kho pana hoti yā sā vācā aṇḍakā kakkasā .pe. Tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti . samphappalāpī kho pana hoti akālavādī abhūtavādī .pe. apariyantavatiṃ anatthasañhitaṃ . Evaṃ kho gahapatayo catubbidhaṃ vācāya adhammacārī visamacārī hoti. {489.3} Kathañca gahapatayo tividhaṃ manasā adhammacārī visamacārī hoti . idha gahapatayo ekacco abhijjhālu hoti .pe. taṃ mama assāti . byāpannacitto kho pana hoti paduṭṭhamanasaṅkappo ime sattā haññantu vā .pe. mā vā ahesunti . micchādiṭṭhiko kho pana hoti viparītadassano natthi dinnaṃ natthi yiṭṭhaṃ natthi hutaṃ .pe. sacchikatvā pavedentīti . Evaṃ kho gahapatayo tividhaṃ manasā adhammacārī visamacārī hoti . Evaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu kho gahapatayo evamidhekacce sattā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti.

[490] Tividhaṃ kho pana gahapatayo kāyena dhammacārī samacārī hoti catubbidhaṃ vācāya dhammacārī samacārī hoti tividhaṃ manasā dhammacārī samacārī hoti. {490.1} Kathañca gahapatayo tividhaṃ kāyena dhammacārī samacārī hoti . idha gahapatayo ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho .pe. sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati . adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti yantaṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ na taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti . Kāmesu micchācāraṃ pahāya .pe. tathārūpāsu na cārittaṃ āpajjitā hoti. Evaṃ kho gahapatayo tividhaṃ kāyena dhammacārī samacārī hoti. {490.2} Kathañca gahapatayo catubbidhaṃ vācāya dhammacārī samacārī hoti . idha gahapatayo ekacco musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti sabhaggato vā .pe. na sampajānamusā bhāsitā hoti . pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato .pe. Samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti . pharusaṃ vācaṃ pahāya .pe. tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. Samphappalāpaṃ pahāya .pe. kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasañhitaṃ. Evaṃ kho gahapatayo catubbidhaṃ vācāya dhammacārī samacārī hoti. {490.3} Kathañca gahapatayo tividhaṃ manasā dhammacārī samacārī hoti . idha gahapatayo ekacco anabhijjhālu hoti yantaṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ nābhijjhitā hoti aho vata yaṃ parassa taṃ mama assāti. Abyāpannacitto kho pana hoti appaduṭṭhamanasaṅkappo ime sattā averā abyāpajjhā anīghā sukhī attānaṃ pariharantūti . sammādiṭṭhiko kho pana hoti aviparītadassano atthi dannaṃ atthi yiṭṭhaṃ .pe. sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentīti . evaṃ kho gahapatayo tividhaṃ manasā dhammacārī samacārī hoti. {490.4} Evaṃ dhammacariyāsamacariyāhetu kho gahapatayo evamidhekacce sattā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. เวรัญชกสูตร”