๔. โฆฏมุขสูตร
[630] Evamme sutaṃ ekaṃ samayaṃ āyasmā udeno bārāṇasiyaṃ viharati khemiyambavane . tena kho pana samayena ghoṭamukho brāhmaṇo bārāṇasiṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena . atha kho ghoṭamukho brāhmaṇo jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena khemiyambavanaṃ tenupasaṅkami . tena kho pana samayena āyasmā udeno abbhokāse caṅkamati . atha kho [1]- ghoṭamukho brāhmaṇo yena āyasmā udeno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā udenena saddhiṃ sammodi sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā āyasmantaṃ udenaṃ caṅkamantaṃ anucaṅkamamāno evamāha ambho samaṇa natthi dhammiko paribbajo evaṃ me ettha hoti tañca kho bhavantarūpānaṃ vā adassanā yo vā panettha dhammoti.
[631] Evaṃ vutte āyasmā udeno caṅkamā orohitvā vihāraṃ pavisitvā paññatte āsane nisīdi . ghoṭamukhopi kho brāhmaṇo caṅkamā orohitvā vihāraṃ pavisitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi . ekamantaṃ ṭhitaṃ kho ghoṭamukhaṃ brāhmaṇaṃ āyasmā udeno etadavoca saṃvijjante kho brāhmaṇa āsanāni sace ākaṅkhasi nisīdāti . etadeva kho pana mayaṃ bhoto udenassa āgamayamānā na nisīdāma kathaṃ hi nāma mādiso pubbe animantito Āsane nisīditabbaṃ maññeyyāti. {631.1} Atha kho ghoṭamukho brāhmaṇo aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho ghoṭamukho brāhmaṇo āyasmantaṃ udenaṃ etadavoca ambho samaṇa natthi dhammiko paribbajo evaṃ me ettha hoti tañca kho bhavantarūpānaṃ vā adassanā yo vā panettha dhammoti . sace kho pana me tvaṃ brāhmaṇa anumaññeyyaṃ anujāneyyāsi paṭikkosetabbañca paṭikkoseyyāsi yassa ca pana me bhāsitassa atthaṃ na jāneyyāsi mamaṃyeva tattha uttariṃ paṭipuccheyyāsi idaṃ bho udena kathaṃ imassa kvatthoti evaṃ katvā siyā no ettha kathāsallāpoti. Anumaññeyyaṃ khvāhaṃ bhoto udenassa anujānissāmi paṭikkositabbañca paṭikkosissāmi yassa ca panāhaṃ bhoto udenassa bhāsitassa atthaṃ na jānissāmi bhavantaṃyeva tattha udenaṃ uttariṃ paṭipucchissāmi idaṃ bho udena kathaṃ imassa kvatthoti evaṃ katvā hotu no ettha kathāsallāpoti.