[491] So kho ahaṃ rājakumāra kiṃkusalagavesī anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno magadhesu anupubbena cārikaṃ caramāno yena uruveḷā senānigamo tadavasariṃ . tatthaddasaṃ ramaṇīyaṃ bhūmibhāgaṃ pāsādikañca vanasaṇḍaṃ nadiñca sandantiṃ sītodakaṃ supatitthaṃ ramaṇīyaṃ samantā ca gocaragāmaṃ . tassa mayhaṃ rājakumāra etadahosi ramaṇīyo vata bhūmibhāgo pāsādiko ca vanasaṇḍo nadī ca sandati sītodakā supatitthā ramaṇīyā samantā ca gocaragāmo alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāyāti . so kho ahaṃ rājakumāra tattheva nisīdiṃ alamidaṃ padhānāyāti.

[492] Apissu maṃ rājakumāra tisso upamā paṭibhaṃsu anacchariyā Pubbe assutapubbā . seyyathāpi rājakumāra allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ udake nikkhittaṃ . atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya aggiṃ abhinibbattessāmi tejo pātukarissāmīti . taṃ kiṃ maññasi rājakumāra api nu so puriso amuṃ allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ udake nikkhittaṃ uttarāraṇiṃ ādāya abhimatthanto aggiṃ abhinibbatteyya tejo pātukareyyāti . no hetaṃ bhante taṃ kissa hetu aduñhi bhante allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ tañca pana udake nikkhittaṃ yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti. {492.1} Evameva kho rājakumāra ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva kāmehi avūpakaṭṭhā viharanti yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṃ na supahīno hoti na supaṭippassaddho . opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyanti abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya . No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyanti abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya . ayaṃ kho maṃ rājakumāra paṭhamā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.

[493] Aparāpi kho maṃ rājakumāra dutiyā upamā paṭibhāsi Anacchariyā pubbe assutapubbā . seyyathāpi rājakumāra allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ ārakā udakā thale nikkhittaṃ . atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya aggiṃ abhinibbattessāmi tejo pātukarissāmīti . taṃ kiṃ maññasi rājakumāra api nu so puriso amuṃ allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ ārakā udakā thale nikkhittaṃ uttarāraṇiṃ ādāya abhimatthanto aggiṃ abhinibbatteyya tejo pātukareyyāti . No hetaṃ bhante taṃ kissa hetu aduñhi bhante allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ kiñcāpi ārakā udakā thale nikkhittaṃ yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti. {493.1} Evameva kho rājakumāra ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṃ na supahīno hoti na supaṭippassaddho . opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyanti abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya . no cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyanti abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya . ayaṃ kho maṃ rājakumāra dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๒๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. โพธิราชกุมารสูตร”