[167] Idha pana bhaddāli ekacco bhikkhu satthu sāsane sikkhāya paripūrakārī hoti tassa evaṃ hoti yannūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ appevanāmāhaṃ uttariṃ manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyanti . so vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ tassa tathā vūpakaṭṭhassa viharato satthāpi na upavadati anuvicca viññū sabrahmacārī na upavadanti devatāpi na upavadanti attāpi attānaṃ na upavadati so satthārāpi anupavadito anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi anupavadito devatāhipi anupavadito attanāpi attā anupavadito uttariṃ manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti . so vivicceva kāmehi Vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissa. {167.1} Puna caparaṃ bhaddāli bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissa . Puna caparaṃ bhaddāli bhikkhu pītiyā ca virāgā .pe. tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissa . puna caparaṃ bhaddāli bhikkhu sukhassa ca pahānā .pe. catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissa.
[168] So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti . so anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati seyyathīdaṃ ekampi jātiṃ .pe. iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissa. {168.1} So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte Anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti . so dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā .pe. vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā .pe. sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti . iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena .pe. yathākammūpage satte pajānāti taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissa. {168.2} So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti . so idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānāti .pe. ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti ime āsavāti yathābhūtaṃ pajānāti ayaṃ āsavasamudayoti yathābhūtaṃ pajānāti ayaṃ āsavanirodhoti yathābhūtaṃ pajānāti ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti . tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati diṭṭhāsavāpi cittaṃ vimuccati bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti khīṇā jāti Vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāti taṃ kissa hetu evañhetaṃ bhaddāli hoti yathātaṃ satthu sāsane sikkhāya paripūrakārissāti. {168.3} Evaṃ vutte āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko paccayo yenamidhekaccaṃ bhikkhuṃ pavayha pavayha kāraṇaṃ karonti ko pana bhante hetu ko paccayo yenamidhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pavayha pavayha kāraṇaṃ karontīti.