[173] Appakā kho tumhe bhaddāli tena samayena ahuvattha yadā vo ahaṃ ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desesiṃ taṃ sarasi Tvaṃ bhaddālīti . no hetaṃ bhante . tatra bhaddāli kiṃ hetuṃ paccesīti . so hi nūnāhaṃ bhante dīgharattaṃ satthu sāsane sikkhāya aparipūrakārī ahosinti . na kho bhaddāli eseva hetu esa paccayo apica me tvaṃ bhaddāli dīgharattaṃ cetasā ceto paricca vidito navāyaṃ moghapuriso mayā dhamme desiyamāne aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇātīti apica te ahaṃ bhaddāli ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desissāmi taṃ suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evaṃ bhanteti kho āyasmā bhaddāli bhagavato paccassosi.

[174] Bhagavā etadavoca seyyathāpi bhaddāli dakkho assadamako bhadraṃ assājānīyaṃ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṃ kāreti . Tassa mukhādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici yathātaṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa . so abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati . yato kho bhaddāli bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti tamenaṃ assadamako uttariṃ kāraṇaṃ kāreti yugādhāne . Tassa yugādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici yathātaṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa . so abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā Tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. {174.1} Yato kho bhaddāli bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti tamenaṃ assadamako uttariṃ kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse dhāve varatthe rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye. Tassa uttame jave uttame haye uttame sākhalye kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici yathātaṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa . so abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati . yato [2]- kho bhaddāli bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti tamenaṃ assadamako uttariṃ vaṇṇiyaṃ ca baliyaṃ ca anuppavecchati . imehi kho bhaddāli dasahaṅgehi samannāgato bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhyaṃ gacchati {174.2} evameva kho bhaddāli dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassāti katamehi dasahi idha bhaddāli bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti asekhena sammākammantena samannāgato hoti asekhena sammāājīvena samannāgato hoti asekhena sammāvāyāmena samannāgato Hoti asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti imehi kho bhaddāli dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassāti. {174.3} Idamavoca bhagavā attamano āyasmā bhaddāli bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti. Bhaddālisuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ. ---------

เล่มที่ ๑๓ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ภัททาลิสูตร”