๑๐. อินทริยภาวนาสูตร

[853] Evamme sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā kajjaṅgalāyaṃ viharati veḷuvane . Atha kho uttaro māṇavo pārāsiriyantevāsī yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.

[854] Ekamantaṃ nisinnaṃ kho uttaraṃ māṇavaṃ pārāsiriyantevāsiṃ bhagavā etadavoca deseti uttara pārāsiriyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvananti . deseti bho gotama pārāsiriyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvananti . yathākathaṃ [3]- uttara deseti pārāsiriyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvananti . idha bho gotama cakkhunā rūpaṃ na passati sotena saddaṃ na suṇātīti evaṃ kho bho gotama deseti pārāsiriyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvananti . Evaṃ sante kho uttara andho bhāvitindriyo bhavissati badhiro bhāvitindriyo bhavissati yathā pārāsiriyassa brāhmaṇassa vacanaṃ andho hi uttara cakkhunā rūpaṃ na passati badhiro sotena saddaṃ na suṇātīti . evaṃ vutte uttaro māṇavo pārāsiriyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāṇo nisīdi.

[855] Atha kho bhagavā uttaraṃ māṇavaṃ pārāsiriyantevāsiṃ Tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhāṇaṃ viditvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi aññathā kho ānanda deseti pārāsiriyo brāhmaṇo ca sāvakānaṃ indriyabhāvanaṃ aññathā ca pana ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotīti. Etassa bhagavā kālo etassa sugata kālo yaṃ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṃ indriyabhāvanaṃ deseyya bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti . Tenahānanda suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evambhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

[856] Bhagavā etadavoca kathañca ānanda ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti . idhānanda bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ uppajjati amanāpaṃ uppajjati manāpāmanāpaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭicca samuppannaṃ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ upekkhāti . tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati upekkhā saṇṭhāti . seyyathāpi ānanda cakkhumā puriso ummiletvā vā nimmileyya nimmiletvā vā ummileyya evameva kho ānanda yassakassaci evaṃ sīghaṃ evaṃ tuvaṭaṃ evaṃ appakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati upekkhā saṇṭhāti ayaṃ vuccatānanda Ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā cakkhuviññeyyesu rūpesu.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๓๐๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. อินทริยภาวนาสูตร”