[339] Puna caparaṃ ānanda bhikkhu amanasikaritvā viññāṇañcāyatanasaññaṃ amanasikaritvā ākiñcaññāyatanasaññaṃ nevasaññānāsaññāyatanasaññaṃ paṭicca manasikaroti ekattaṃ . tassa nevasaññānāsaññāyatanasaññāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati . so evaṃ pajānāti ye assu darathā viññāṇañcāyatanasaññaṃ paṭicca tedha na santi ye assu darathā ākiñcaññāyatanasaññaṃ paṭicca tedha na santi atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ nevasaññānāsaññāyatanasaññaṃ paṭicca ekattanti . so suññamidaṃ saññāgataṃ viññāṇañcāyatanasaññāyāti pajānāti suññamidaṃ saññāgataṃ ākiñcaññāyatanasaññāyāti pajānāti . Atthi cevidaṃ asuññataṃ yadidaṃ nevasaññānāsaññāyatanasaññaṃ paṭicca Ekattanti . iti yaṃ hi kho tattha na hoti tena taṃ suññaṃ samanupassati yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santaṃ idamatthīti pajānāti . evampissa esā ānanda yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suññatāvakkanti bhavati.

[340] Puna caparaṃ ānanda bhikkhu amanasikaritvā ākiñcaññāyatana- saññaṃ amanasikaritvā nevasaññānāsaññāyatanasaññaṃ animittaṃ cetosamādhiṃ paṭicca manasikaroti ekattaṃ . tassa animitte cetosamādhimhi cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati . So evaṃ pajānāti ye assu darathā ākiñcaññāyatanasaññaṃ paṭicca tedha na santi ye assu darathā nevasaññānāsaññāyatanasaññaṃ paṭicca tedha na santi atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti . so suññamidaṃ saññāgataṃ ākiñcaññāyatanasaññāyāti pajānāti suññamidaṃ saññāgataṃ nevasaññānāsaññāyatanasaññāyāti pajānāti . atthi cevidaṃ asuññataṃ yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti . Iti yaṃ hi kho tattha na hoti tena taṃ suññaṃ samanupassati yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santaṃ idamatthīti pajānāti . evampissa esā ānanda yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suññatāvakkanti bhavati.

[341] Puna caparaṃ ānanda bhikkhu amanasikaritvā ākiñcaññāyatana- saññaṃ amanasikaritvā nevasaññānāsaññāyatanasaññaṃ animittaṃ Cetosamādhiṃ paṭicca manasikaroti ekattaṃ . tassa animitte cetosamādhimhi cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati . So evaṃ pajānāti ayaṃ hi kho animitto cetosamādhi abhisaṅkhato abhisañcetayito . yaṃ kho pana kiñci abhisaṅkhataṃ abhisañcetayitaṃ tadaniccaṃ nirodhadhammanti pajānāti . tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāti . so evaṃ pajānāti ye assu darathā kāmāsavaṃ paṭicca tedha na santi ye assu darathā bhavāsavaṃ paṭicca tedha na santi ye assu darathā avijjāsavaṃ paṭicca tedha na santi atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti . so suññamidaṃ saññāgataṃ kāmāsavenāti pajānāti suññamidaṃ saññāgataṃ bhavāsavenāti pajānāti suññamidaṃ saññāgataṃ avijjāsavenāti pajānāti . atthi cevidaṃ asuññataṃ yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti . iti yaṃ hi kho tattha na hoti tena taṃ suññaṃ samanupassati yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santaṃ idamatthīti pajānāti . evampissa esā ānanda yathābhuccā avipallatthā parisuddhā paramānuttarā suññatāvakkanti bhavati.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. จูฬสุญญตสูตร”