[474] Atha kho bhagavā parittaṃ pāṇimattaṃ pāsāṇaṃ gahetvā bhikkhū āmantesi taṃ kiṃ maññatha bhikkhave katamo nu kho mahantataro yo cāyaṃ mayā paritto pāṇimatto pāsāṇo gahito [1]- himavā pabbatarājāti . appamattako ayaṃ bhante bhagavatā paritto pāṇimatto pāsāṇo gahito himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya saṅkhampi na upeti kalabhāgampi na upeti upanidhampi na upetīti . Evameva bhikkhave yaṃ puriso tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti . taṃ nirayassa dukkhaṃ upanidhāya saṅkhampi na upeti kalabhāgampi na upeti upanidhampi na upeti.

[475] Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ kārenti . tattaṃ ayokhīlaṃ hatthe gamenti tattaṃ ayokhīlaṃ dutiye hatthe gamenti tattaṃ ayokhīlaṃ pāde gamenti tattaṃ ayokhīlaṃ dutiye pāde gamenti tattaṃ ayokhīlaṃ majjhe urasmiṃ gamenti . So tattha dukkhā tippā kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti . tamenaṃ bhikkhave Nirayapālā saṃvedhetvā kuṭhārīhi tacchanti . so tattha dukkhā tippā .pe. byantīhoti . tamenaṃ bhikkhave nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā vāsīhi tacchanti . so tattha dukkhā tippā .pe. byantīhoti . tamenaṃ bhikkhave nirayapālā rathe yojetvā ādittāya paṭhaviyā sampajjalitāya sañjotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi . so tattha dukkhā tippā .pe. byantīhoti . Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā mahantaṃ aṅgārapabbataṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sañjotibhūtaṃ āropentipi oropentipi . so tattha dukkhā tippā kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. {475.1} Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sañjotibhūtāya . so tattha pheṇuddehakaṃ paccati . so tattha pheṇuddehakaṃ paccamāno sakimpi uddhaṃ gacchati sakimpi adho gacchati sakimpi tiriyaṃ gacchati . so tattha dukkhā tippā kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā mahāniraye pakkhipanti . so kho pana bhikkhave mahānirayo catukkaṇṇo catudvāro vibhatto bhāgaso mito ayopākārapariyanto ayasā paṭikkujjito tassa ayomayā bhūmi jalitā tejasā yuttā samantā yojanasataṃ pharitvā Tiṭṭhati sabbadā . anekapariyāyenapi kho ahaṃ bhikkhave nirayakathaṃ katheyyaṃ . yāvañcidaṃ bhikkhave na sukaraṃ akkhānena pāpuṇituṃ yāva dukkhā nirayā.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๗๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. พาลบัณฑิตสูตร”