[491] Puna caparaṃ bhikkhave rañño cakkavattissa hatthiratanaṃ pātubhavati . sabbaseto sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo Uposatho nāma nāgarājā . disvāna rañño cakkavattissa cittaṃ pasīdati bhaddakaṃ vata bho hatthiyānaṃ sace damathaṃ upeyyāti . atha kho taṃ bhikkhave hatthiratanaṃ seyyathāpi nāma bhaddo hatthājānīyo dīgharattaṃ suparidanto evameva damathaṃ upeti . bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā cakkavatti tameva hatthiratanaṃ vīmaṃsamāno pubbaṇhasamayaṃ abhirūhitvā samuddapariyantaṃ paṭhaviṃ anupariyāyitvā tameva rājadhāniṃ paccāgantvā pātarāsamakāsi . rañño bhikkhave cakkavattissa evarūpaṃ hatthiratanaṃ pātubhavati.

[492] Puna caparaṃ bhikkhave rañño cakkavattissa assaratanaṃ pātubhavati . sabbaseto kākasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā . taṃ disvāna rañño cakkavattissa cittaṃ pasīdati bhaddakaṃ vata bho assayānaṃ sace damathaṃ upeyyāti . atha kho taṃ bhikkhave assaratanaṃ seyyathāpi nāma bhaddo assājānīyo dīgharattaṃ suparidanto evameva damathaṃ upeti . bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā cakkavatti tameva assaratanaṃ vīmaṃsamāno pubbaṇhasamayaṃ abhirūhitvā samuddapariyantaṃ paṭhaviṃ anupariyāyitvā tameva rājadhāniṃ paccāgantvā pātarāsamakāsi . rañño bhikkhave cakkavattissa evarūpaṃ assaratanaṃ pātubhavati.

[493] Puna caparaṃ bhikkhave rañño cakkavattissa maṇiratanaṃ pātubhavati . so hoti maṇi veḷuriyo subho jotimā aṭṭhaṃso Suparikammakato . tassa kho pana bhikkhave maṇiratanassa ābhā samantā yojanaṃ phuṭā hoti . bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā cakkavatti tameva maṇiratanaṃ vīmaṃsamāno caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā maṇiṃ dhajaggaṃ āropetvā rattandhakāratimisāya pāyāsi . ye kho pana bhikkhave samantā gāmā ahesuṃ . te tenobhāsena kammante payojesuṃ divāti maññamānā . rañño bhikkhave cakkavattissa evarūpaṃ maṇiratanaṃ pātubhavati.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๗๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. พาลบัณฑิตสูตร”