๕. จูฬกัมมวิภังคสูตร
[579] Evamme sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . atha kho subho māṇavo todeyyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.
[580] Ekamantaṃ nisinno kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissati hīnappaṇītatā dissanti [1]- Bho gotama manussā appāyukā dissanti dīghāyukā dissanti bahvābādhā dissanti appābādhā dissanti dubbaṇṇā dissanti vaṇṇavanto dissanti appesakkhā dissanti mahesakkhā dissanti appabhogā dissanti mahābhogā dissanti nīcākulīnā dissanti uccākulīnā dissanti appapaññā dissanti paññavanto ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissati hīnappaṇītatāti.
[581] Kammassakā māṇava sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ hīnappaṇītatāyāti . na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājānāmi Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathāhaṃ imassa bhoto gotamassa saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājāneyyanti . tenahi māṇava suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evaṃ bhoti kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavato paccassosi.
[582] Bhagavā etadavoca idha māṇava ekacco itthī vā puriso vā pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇī hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu . so tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati no ce kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha pacchā jāyati appāyuko hoti . appāyukasaṃvattanikā esā māṇava paṭipadā yadidaṃ pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇī hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu .