[601] Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca dassanampi kho ahaṃ ānanda potaliputtassa paribbājakassa nābhijānāmi kuto panevarūpaṃ kathāsallāpaṃ imināva ānanda samiddhinā moghapurisena potaliputtassa paribbājakassa vibhajabyākaraṇīyo pañho ekaṃsena byākatoti . evaṃ vutte āyasmā udāyi bhagavantaṃ etadavoca sace pana bhante āyasmatā samiddhinā idaṃ sandhāya bhāsitaṃ yaṅkiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasminti.

[602] Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi passa kho tvaṃ ānanda imassa udāyissa moghapurisassa ummaggaṃ aññāsiṃ kho ahaṃ ānanda idānevāyaṃ udāyi moghapuriso ummujjamāno ayoniso ummujjissati ādiṃyeva ānanda potaliputtena paribbājakena tisso vedanā pucchitā sacāyaṃ ānanda samiddhi moghapuriso potaliputtassa paribbājakassa evaṃ puṭṭho evaṃ byākareyya sañcetanikaṃ āvuso potaliputta kammaṃ katvā kāyena vācāya manasā sukhavedanīyaṃ sukhaṃ so vediyati sañcetanikaṃ āvuso potaliputta kammaṃ katvā kāyena vācāya manasā dukkhavedanīyaṃ dukkhaṃ so vediyati sañcetanikaṃ āvuso potaliputta kammaṃ katvā kāyena vācāya manasā adukkhamasukhavedanīyaṃ adukkhamasukhaṃ so vediyatīti evaṃ Byākaramāno kho ānanda samiddhi moghapuriso potaliputtassa paribbājakassa sammā byākareyya apicānanda te aññatitthiyaparibbājakā bālā abyattā ke ca tathāgatassa mahākammavibhaṅgaṃ jānissanti sace tumhe ānanda suṇeyyātha tathāgatassa mahākammavibhaṅgaṃ vibhajantassāti . etassa bhagavā kālo etassa sugata kālo yaṃ bhagavā mahākammavibhaṅgaṃ vibhajeyya bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti . tenahānanda suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evambhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

[603] Bhagavā etadavoca cattārome ānanda puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ . katame cattāro . idhānanda ekacco puggalo idha pāṇātipātī hoti adinnādāyī hoti kāmesu micchācārī hoti musāvādī hoti pisuṇavāco hoti pharusavāco hoti samphappalāpī hoti abhijjhālu hoti byāpannacitto hoti micchādiṭṭhī hoti so kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati . idha panānanda ekacco puggalo idha pāṇātipātī hoti adinnādāyī hoti kāmesumicchācārī hoti musāvādī hoti pisuṇavāco hoti pharusavāco hoti samphappalāpī hoti abhijjhālu hoti byāpannacitto hoti micchādiṭṭhī hoti so kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati . idhānanda Ekacco puggalo idha pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā paṭivirato hoti kāmesumicchācārā paṭivirato hoti musāvādā paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya vācāya paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato hoti anabhijjhālu hoti abyāpannacitto hoti sammādiṭṭhī hoti so kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati . idha panānanda ekacco puggalo idha pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā paṭivirato hoti kāmesumicchācārā paṭivirato hoti musāvādā paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya vācāya paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato hoti anabhijjhālu hoti abyāpannacitto hoti sammādiṭṭhī hoti so kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๒๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. มหากัมมวิภังคสูตร”