[828] Cakkhuñca kho bhikkhave jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ rūpe jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ cakkhuviññāṇaṃ jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ cakkhusamphassaṃ jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ cakkhusmiṃ na sārajjati rūpesu na sārajjati cakkhuviññāṇe na sārajjati cakkhusamphasse na sārajjati yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmiṃpi na sārajjati. {828.1} Tassa asārattassa asaṃyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṃ pañcupādānakkhandhā apacayaṃ gacchanti . taṇhā cassa ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī sā cassa pahīyati . tassa kāyikāpi darathā pahīyanti cetasikāpi darathā pahīyanti kāyikāpi santāpā pahīyanti cetasikāpi santāpā pahīyanti kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti . so kāyikasukhampi cetosukhampi paṭisaṃvedeti . yā tathābhūtassa hoti diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi . pubbeva kho panassa kāyakammaṃ vacīkammaṃ ājīvo suparisuddho hoti . Evamassāyaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati.

[829] Tassa evaṃ imaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti sattapi bojjhaṅgā bhāvanāparipūriṃ gacchanti . tassime dve dhammā yuganaddhā vattanti samatho ca vipassanā ca . so ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti. {829.1} Katame ca bhikkhave dhammā abhiññā pariññeyyā pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṃ seyyathīdaṃ rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho saṅkhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho ime dhammā abhiññā pariññeyyā . katame ca bhikkhave dhammā abhiññā pahātabbā avijjā ca bhavataṇhā ca ime dhammā abhiññā pahātabbā . katame ca bhikkhave dhammā abhiññā bhāvetabbā samatho ca vipassanā ca ime dhammā abhiññā bhāvetabbā . katame ca bhikkhave dhammā abhiññā sacchikātabbā vijjā ca vimutti ca ime dhammā abhiññā sacchikātabbā.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๒๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. สฬายตนวิภังคสูตร”