[169] Khīṇāsavassa bhikkhave bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaññojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya rūpaṃ kho ahaṃ āvuso abalaṃ virāgunaṃ anassāsikanti viditvā ye rūpe upādāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṃ khayā virāgā Nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittanti pajānāmi vedanaṃ kho ahaṃ āvuso ... saññaṃ kho ahaṃ āvuso ... Saṅkhāre kho ahaṃ āvuso ... viññāṇaṃ kho ahaṃ āvuso abalaṃ virāgunaṃ anassāsikanti viditvā ye viññāṇe upādāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittanti pajānāmi evaṃ kho me āvuso jānato evaṃ passato imesu pañcasupādānakkhandhesu anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttanti . Tassa bhikkhave bhikkhuno sādhūti bhāsitaṃ abhinanditabbaṃ anumoditabbaṃ . Sādhūti bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uttariṃ pañho pucchitabbo chayimāvuso dhātuyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā katamā cha paṭhavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātu ākāsadhātu viññāṇadhātu imā kho āvuso cha dhātuyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā . kathaṃ jānato panāyasmato kathaṃ passato imāsu chasu dhātūsu anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttanti.

[170] Khīṇāsavassa bhikkhave bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaññojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya paṭhavīdhātuṃ kho ahaṃ āvuso anattato upagacchiṃ na ca paṭhavīdhātunissitaṃ attānaṃ ye ca paṭhavīdhātunissitā upādāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā Tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittanti pajānāmi āpodhātuṃ kho ahaṃ āvuso ... tejodhātuṃ kho ahaṃ āvuso ... vāyodhātuṃ kho ahaṃ āvuso ... ākāsadhātuṃ kho ahaṃ āvuso ... viññāṇadhātuṃ kho ahaṃ āvuso anattato upagacchiṃ na ca viññāṇadhātunissitaṃ attānaṃ ye ca viññāṇadhātunissitā upādāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittanti pajānāmi evaṃ kho me āvuso jānato evaṃ passato imāsu chasu dhātūsu anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttanti. {170.1} Tassa bhikkhave bhikkhuno sādhūti bhāsitaṃ abhinanditabbaṃ anumoditabbaṃ . sādhūti bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uttariṃ pañho pucchitabbo cha kho panimāni āvuso ajjhattikāni bāhirāni āyatanāni tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātāni katamāni cha cakkhu ceva rūpā ca sotaṃ ca saddā ca ghānaṃ ca gandhā ca jivhā ca rasā ca kāyo ca phoṭṭhabbā ca mano ca dhammā ca imāni kho āvuso cha ajjhattikāni bāhirāni āyatanāni tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātāni . kathaṃ jānato panāyasmato kathaṃ passato imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttanti.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๖๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ฉวิโสธนสูตร”