[171] Khīṇāsavassa bhikkhave bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa Ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaññojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya cakkhusmiṃ āvuso rūpe cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu yo chando yo rāgo yā nandi yā taṇhā ye upādāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittanti pajānāmi sotasmiṃ āvuso sadde sotaviññāṇe ... ghānasmiṃ āvuso gandhe ghānaviññāṇe ... Jivhāya āvuso rase jivhāviññāṇe ... kāyasmiṃ āvuso phoṭṭhabbe kāyaviññāṇe ... manasmiṃ āvuso dhamme manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu yo chando yo rāgo yā nandi yā taṇhā ye [1]- upādāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittanti pajānāmi evaṃ kho me āvuso jānato evaṃ passato imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttanti . tassa bhikkhave bhikkhuno sādhūti bhāsitaṃ abhinanditabbaṃ anumoditabbaṃ . sādhūti bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uttariṃ pañho pucchitabbo kathaṃ jānato panāyasmato kathaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatāti.

[172] Khīṇāsavassa bhikkhave bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa Ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaññojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya pubbe kho ahaṃ āvuso āgāriyabhūto samāno aviddasu ahosiṃ tassa me tathāgato vā tathāgatasāvako vā dhammaṃ deseti tāhaṃ dhammaṃ sutvā tathāgate saddhaṃ paṭilabhiṃ . so tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhiṃ sambādho gharāvāso rajāpatho abbhokāso pabbajjā nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyanti. So kho ahaṃ āvuso aparena samayena appaṃ vā bhogakkhandhaṃ pahāya mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ pahāya appaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ pahāya mahantaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ pahāya kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃ. {172.1} So evaṃ pabbajito samāno bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato ahosiṃ nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī ahosiṃ . adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato ahosiṃ dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī athenena sucibhūtena attanā vihāsiṃ . abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī ahosiṃ ārācārī virato methunā gāmadhammā . musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato ahosiṃ saccavādī saccasandho theto paccayiko Avisaṃvādako lokassa . pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato ahosiṃ ito sutvā na amutra akkhātā imesaṃ bhedāya amutra vā sutvā na imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya iti bhinnānaṃ vā sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā ahosiṃ . pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato ahosiṃ yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā ahosiṃ . samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato ahosiṃ kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā ahosiṃ kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasañhitaṃ. {172.2} So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato ahosiṃ ekabhattiko ahosiṃ rattūparato virato vikālabhojanā naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato ahosiṃ mālāgandhavilepana- dhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato ahosiṃ uccāsayana mahāsayanā paṭivirato ahosiṃ jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ āmakamaṃsapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ itthīkumārikāpaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ dāsīdāsapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ hatthigavāssavalava- paṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṃ Dūteyya pahīṇagamanānuyogā paṭivirato ahosiṃ kayavikkayā paṭivirato ahosiṃ tulākūṭakaṃsakūṭamānakūṭā paṭivirato ahosiṃ ukkoṭanavañcananikati- sāviyogā paṭivirato ahosiṃ chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato ahosiṃ. {172.3} So santuṭṭho ahosiṃ kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena [1]- yena yeneva pakkamiṃ samādāyeva pakkamiṃ . seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti evameva kho ahaṃ āvuso santuṭṭho ahosiṃ kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena [2]- yena yeneva pakkamiṃ samādāyeva pakkamiṃ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๖๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ฉวิโสธนสูตร”