[242] Kathañca bhikkhave phassāhāro daṭṭhabbo . seyyathāpi bhikkhave gāvī niccammā kuḍḍañce nissāya tiṭṭheyya ye kuḍḍanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ rukkhañce nissāya tiṭṭheyya ye rukkhanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ udakañce nissāya tiṭṭheyya ye udakanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ ākāsañce nissāya tiṭṭheyya ye ākāsanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ yaññadeva hi sā bhikkhave gāvī niccammā nissāya tiṭṭheyya ye taṃ nissitā taṃ nissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ evameva khvāhaṃ bhikkhave phassāhāro daṭṭhabboti vadāmi . phasse bhikkhave āhāre pariññāte tisso vedanā pariññātā honti tīsu vedanāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi.

[243] Kathañca bhikkhave manosañcetanāhāro daṭṭhabbo . Seyyathāpi bhikkhave aṅgārakāsu sādhikaporisā puṇṇā aṅgārānaṃ vītaccikānaṃ vītadhūmānaṃ atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhapaṭikkūlo tamenaṃ dve balavanto purisā nānābāhāsu gahetvā taṃ aṅgārakāsuṃ upakaḍḍheyyuṃ . atha kho bhikkhave tassa purisassa ārakāvassa cetanā ārakāva patthanā ārakā paṇidhi taṃ kissa hetu viditañhi bhikkhave tassa purisassa hoti imañcāhaṃ aṅgārakāsuṃ papatissāmi tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchāmi maraṇamattaṃ vā dukkhanti evameva khvāhaṃ bhikkhave manosañcetanāhāro daṭṭhabboti vadāmi . Manosañcetanāya bhikkhave āhāre pariññāte tisso taṇhā pariññātā honti tīsu taṇhāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi.

[244] Kathañca bhikkhave viññāṇāhāro daṭṭhabbo . seyyathāpi bhikkhave coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dassesuṃ ayante deva coro āgucārī imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehīti tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya gacchatha bho imaṃ purisaṃ pubbaṇhasamayaṃ sattisatena hanathāti tamenaṃ pubbaṇhasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ atha rājā majjhantikasamayaṃ evaṃ vadeyya ambho kathaṃ so purisoti tatheva deva jīvatīti tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya gacchatha bho taṃ purisaṃ majjhantikasamayaṃ sattisatena hanathāti tamenaṃ majjhantikasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ atha rājā sāyaṇhasamayaṃ evaṃ vadeyya ambho Kathaṃ so purisoti tatheva deva jīvatīti tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya gacchatha bho taṃ purisaṃ sāyaṇhasamayaṃ sattisatena hanathāti tamenaṃ sāyaṇhasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ . taṃ kiṃ maññatha bhikkhave api nu kho so puriso divasaṃ tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayethāti ekissāpi bhikkhave sattiyā haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayetha ko pana vādo tīhi sattisatehi haññamānoti evameva khvāhaṃ bhikkhave viññāṇāhāro daṭṭhabboti vadāmi . viññāṇe bhikkhave āhāre pariññāte nāmarūpaṃ pariññātaṃ hoti nāmarūpe pariññāte ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmīti. Tatiyaṃ.

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๙๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ปุตตมังสสูตร”