๕. สัตตัฏฐานสูตร

[118] Evamme sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti . bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ . Bhagavā etadavoca sattaṭṭhānakusalo bhikkhave bhikkhu tividhūpaparikkhī imasmiṃ dhammavinaye kebalī vusitavā uttamapurisoti vuccati . kathañca bhikkhave bhikkhu sattaṭṭhānakusalo hoti . idha bhikkhave bhikkhu rūpaṃ pajānāti rūpasamudayaṃ pajānāti rūpanirodhaṃ pajānāti rūpanirodha- gāminīpaṭipadaṃ pajānāti . rūpassa assādaṃ pajānāti rūpassa ādīnavaṃ pajānāti rūpassa nissaraṇaṃ pajānāti . vedanaṃ pajānāti . saññaṃ . Saṅkhāre . viññāṇaṃ pajānāti viññāṇasamudayaṃ pajānāti viññāṇanirodhaṃ pajānāti viññāṇanirodhagāminīpaṭipadaṃ pajānāti . Viññāṇassa assādaṃ pajānāti viññāṇassa ādīnavaṃ pajānāti viññāṇassa nissaraṇaṃ pajānāti.

[119] Katamañca bhikkhave rūpaṃ . cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ . idaṃ vuccati bhikkhave rūpaṃ . Āhārasamudayā rūpasamudayo āhāranirodhā rūpanirodho ayameva Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo rūpanirodhagāminīpaṭipadā . seyyathīdaṃ . Sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. {119.1} Yaṃ rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ ayaṃ rūpassa assādo yaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ ayaṃ rūpassa ādīnavo yo rūpasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ idaṃ rūpassa nissaraṇaṃ . ye hi keci bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ rūpaṃ abhiññāya evaṃ rūpasamudayaṃ abhiññāya evaṃ rūpanirodhaṃ abhiññāya evaṃ rūpanirodhagāminīpaṭipadaṃ abhiññāya evaṃ rūpassa assādaṃ abhiññāya evaṃ rūpassa ādīnavaṃ abhiññāya evaṃ rūpassa nissaraṇaṃ abhiññāya rūpassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā te supaṭipannā ye supaṭipannā te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti. {119.2} Ye ca kho keci bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ rūpaṃ abhiññāya evaṃ rūpasamudayaṃ abhiññāya evaṃ rūpanirodhaṃ abhiññāya evaṃ rūpanirodhagāminīpaṭipadaṃ abhiññāya evaṃ rūpassa assādaṃ abhiññāya evaṃ rūpassa ādīnavaṃ abhiññāya evaṃ rūpassa nissaraṇaṃ abhiññāya rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā te suvimuttā ye suvimuttā te kebalino ye kebalino vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya.

เล่มที่ ๑๗ สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. สัตตัฏฐานสูตร”