๘. คัททูลสูตร ที่ ๒

[258] Sāvatthī . ārāme . anamataggāyaṃ bhikkhave saṃsāro pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaññojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ [1]- . seyyathāpi bhikkhave sā gaddūlabandho daḷhe khīle vā thambhe vā upanibandho so gacchati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upagacchati tiṭṭhati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upatiṭṭhati nisīdati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upanisīdati nipajjati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upanipajjati . evameva kho bhikkhave assutavā puthujjano rūpaṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti samanupassati vedanaṃ . Saññaṃ . saṅkhāre . viññāṇaṃ etaṃ mama esohamasmi eso Me attāti samanupassati . so gacchati cepi imeva pañcupādānak- khandhe upagacchati tiṭṭhati cepi imeva pañcupādānakkhandhe upatiṭṭhati nisīdati cepi imeva pañcupādānakkhandhe upanisīdati nipajjati cepi imeva pañcupādānakkhandhe upanipajjati . tasmā tiha bhikkhave abhikkhaṇaṃ sakaṃ cittaṃ paccavekkhitabbaṃ dīgharattamidaṃ cittaṃ saṅkiliṭṭhaṃ rāgena dosena mohenāti.

[259] Cittasaṅkilesā bhikkhave sattā saṅkilissanti cittavodānā sattā visujjhanti . diṭṭhaṃ vo bhikkhave caraṇannāma cittanti. Evambhante . tampi kho bhikkhave caraṇaṃ nāma cittaṃ citteneva cintitaṃ . tenapi kho bhikkhave caraṇena cittena cittaññeva cittataraṃ . tasmā tiha bhikkhave abhikkhaṇaṃ sakaṃ cittaṃ paccavekkhitabbaṃ dīgharattamidaṃ cittaṃ saṅkiliṭṭhaṃ rāgena dosena mohenāti . Cittasaṅkilesā bhikkhave sattā saṅkilissanti cittavodānā sattā visujjhanti. {259.1} Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekanikāyaṃpi samanupassāmi evaṃ cittaṃ yathayidaṃ bhikkhave tiracchānagatā pāṇā . tepi kho bhikkhave tiracchānagatā pāṇā citteneva cintitā . tehipi kho bhikkhave tiracchānagatehi pāṇehi cittaññeva cittataraṃ . tasmā tiha bhikkhave [6]- abhikkhaṇaṃ sakaṃ cittaṃ paccavekkhitabbaṃ dīgharattamidaṃ cittaṃ saṅkiliṭṭhaṃ rāgena dosena mohenāti . cittasaṅkilesā bhikkhave sattā saṅkilissanti cittavodānā sattā visujjhanti. Evaṃ kho bhikkhave assutavā puthujjano rūpaññeva abhinibbattento abhinibbatteti vedanaññeva . saññaññeva . saṅkhāre yeva . viññāṇaññeva abhinibbattento abhinibbatteti . taṃ kiṃ maññatha bhikkhave rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . Vedanā. Saññā. Saṅkhārā. Viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . tasmā tiha bhikkhave. Evaṃ passaṃ .pe. Nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti.

เล่มที่ ๑๗ สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค๑๕๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. คัททูลสูตร ที่ ๒”