[3] Na hi pana tvaṃ gahapati paṭibhāsi bhagavantaṃ uttariṃ paṭipucchituṃ kittāvatā nu kho bhante āturakāyo ceva hoti āturacitto ca kittāvatā ca pana āturakāyopi kho hoti no ca āturacittoti . Dūratopi kho mayaṃ bhante āgaccheyyāma āyasmato sārīputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṃ sādhu vatāyasmantaṃ yeva sārīputtaṃ paṭibhātu etassa bhāsitassa atthoti . tenahi gahapati suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evaṃ bhanteti kho nakulapitā gahapati āyasmato sārīputtassa paccassosi . Āyasmā sārīputto etadavoca

[4] Kathañca gahapati āturakāyo ceva hoti āturacitto ca . Idha gahapati assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati Rūpavantaṃ vā attānaṃ attani vā rūpaṃ rūpasmiṃ vā attānaṃ ahaṃ rūpaṃ mama rūpanti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti . tassa ahaṃ rūpaṃ mama rūpanti pariyuṭṭhaṭṭhāyino taṃ rūpaṃ vipariṇamati aññathā hoti tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparideva- dukkhadomanassupāyāsā. {4.1} Vedanaṃ attato samanupassati vedanāvantaṃ vā attānaṃ attani vā vedanaṃ vedanāya vā attānaṃ ahaṃ vedanā mama vedanāti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti . tassa ahaṃ vedanā mama vedanāti pariyuṭṭhaṭṭhāyino sā vedanā vipariṇamati aññathā hoti tassa vedanā vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. {4.2} Saññaṃ attato samanupassati saññāvantaṃ vā attānaṃ attani vā saññaṃ saññāya vā attānaṃ ahaṃ saññā mama saññāti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti . tassa ahaṃ saññā mama saññāti pariyuṭṭhaṭṭhāyino sā saññā vipariṇamati aññathā hoti tassa saññāvipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. {4.3} Saṅkhāre attato samanupassati saṅkhāravantaṃ vā attānaṃ attani vā saṅkhāre saṅkhāresu vā attānaṃ ahaṃ saṅkhārā mama saṅkhārāti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti . tassa ahaṃ saṅkhārā mama saṅkhārāti pariyuṭṭhaṭṭhāyino te saṅkhārā Vipariṇamanti aññathā hoti tassa saṅkhārānaṃ vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. {4.4} Viññāṇaṃ attato samanupassati viññāṇavantaṃ vā attānaṃ attani vā viññāṇaṃ viññāṇasmiṃ vā attānaṃ ahaṃ viññāṇaṃ mama viññāṇanti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti . tassa ahaṃ viññāṇaṃ mama viññāṇanti pariyuṭṭhaṭṭhāyino taṃ viññāṇaṃ vipariṇamati aññathā hoti tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā . evaṃ kho gahapati āturakāyo ceva hoti āturacitto ca.

เล่มที่ ๑๗ สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. นกุลปิตาสูตร”