[๒๑๖] รูปารามา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา รูปรตา รูปสมฺมุทิตา รูปวิปริณามวิราคนิโรธา ทุกฺขา ๒ ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา วิหรนฺติ ฯ สทฺทารามา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา สทฺทรตา สทฺทสมฺมุทิตา สทฺทวิปริณามวิราคนิโรธา ทุกฺขา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา วิหรนฺติ ฯ คนฺธารามา รสารามา โผฏฺฐพฺพารามา ธมฺมารามา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา ธมฺมรตา ธมฺมสมฺมุทิตา ธมฺมาวิปริณามวิราคนิโรธา ทุกฺขา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา วิหรนฺติ ฯ ตถาคโต จ โข ภิกฺขเว อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ รูปานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ วิทิตฺวา น รูปาราโม น รูปรโต น รูปสมฺมุทิโต รูปวิณามวิปริราคนิโรธา สุโข ๑ ภิกฺขเว ตถาคโต วิหรติ ฯ สทฺทานํ คนฺธานํ รสานํ โผฏฺฐพฺพานํ ธมฺมานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ วิทิตฺวา น ธมฺมาราโม น ธมฺมรโต น ธมฺมสมฺมุทิโต ธมฺมวิปริณามวิราคนิโรธา สุโข ภิกฺขเว ตถาคโต วิหรตีติ ๒ ฯ อิทมโวจ ภควา อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา

[๒๑๗] รูปา สทฺทา คนฺธา รสา ผสฺสา ธมฺมา จ เกวลา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา จ ยาวตตฺถีติ วุจฺจติ ฯ สเทวกสฺส โลกสฺส เอเต โว สุขสมฺมตา ยตฺถ เจ เต นิรุชฺฌนฺติ ตํ เตสํ ทุกฺขสมฺมตํ ฯ สุขํ จ ๓ ทิฏฺฐมริเยภิ สกฺกายสฺส นิโรธนํ ปจฺจนิกมิทํ โหติ สพฺพโลเกน ปสฺสตํ ฯ ยํ ปเร สุขโต อาหุ ตทริยา อหุ ทุกฺขโต ยํ ปเร ทุกฺขโต อาหุ ตทริยา สุขโต วิทู ฯ ปสฺส ธมฺมํ ทุวิชานํ สมฺมูฬฺเหตฺถ อวิทฺทสุ นิวุตานํ ตโม โหติ อนฺธกาโร อปสฺสตํ ฯ สตญฺจ วิวฏํ โหติ อาโลโก ปสฺสตามิว สนฺติเก น วิชานนฺติ มคฺคา ธมฺมสฺส อโกวิทา ฯ ภวราคปเรเตหิ ภวโสตานุสาริภิ ๑ มารเธยฺยานุปนฺเนภิ นายํ ธมฺโม สุสมฺพุทฺโธ ๒ ฯ โก นุ อญฺญตฺรมริเยภิ ปทํ สมฺพุทฺธมรหติ ๓ ยํ ปทํ สมฺมทญฺญาย ปรินิพฺพนฺติ อนาสวาติ ฯ ตติยํ ฯ