[758] Atha kho rājā pasenadikosalo aparena samayena yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadikosalo bhagavantaṃ etadavoca kiṃ nu kho bhante hoti tathāgato paraṃ maraṇāti. Abyākataṃ kho etaṃ mahārāja mayā hoti tathāgato paraṃ maraṇāti . Kiṃ pana bhante na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti . etampi kho mahārāja abyākataṃ mayā na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti . Kiṃ nu kho bhante hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ Maraṇāti . abyākataṃ kho etaṃ mahārāja mayā hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ māṇāti . kiṃ pana bhante neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti . etampi kho mahārāja abyākataṃ mayā neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti . Kiṃ nu kho bhante hoti tathāgato paraṃ maraṇāti iti puṭṭho samāno abyākataṃ kho etaṃ mahārāja mayā hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vadesi .pe. kiṃ pana bhante neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti iti puṭṭho samāno etampi kho mahārāja abyākataṃ mayā neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vadesi . ko nu kho bhante hetu ko paccayo yenetaṃ abyākataṃ bhagavatāti.

[759] Tenahi mahārāja taññevettha paṭipucchissāmi yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi . taṃ kiṃ maññasi mahārāja atthi te koci gaṇako vā muddiko vā saṅkhāyako vā yo pahoti gaṅgāya vālikaṃ gaṇetuṃ ettakā vālikā iti vā .pe. Ettakāni vālikasatasahassāni iti vāti . no hetaṃ bhante . Atthi pana te koci gaṇako vā muddiko vā saṅkhāyako vā yo pahoti mahāsamudde udakaṃ gaṇetuṃ ettakāni udakāḷhakāni iti vā .pe. ettakāni udakāḷhakasatasahassāni iti vāti . No hetaṃ bhante . taṃ kissa hetu . mahā hi bhante samuddo Gambhīro appameyyo duppariyogāhoti.

[760] Evameva kho mahārāja yena rūpena tathāgataṃ paññāpayamāno paññapeyya taṃ rūpaṃ tathāgatassa pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅgataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ . Rūpasaṅkhyā vimutto kho mahārāja tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho seyyathāpi mahārāja samuddo . hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti . na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti . Yāya vedanāya. Yāya saññāya. Yehi saṅkhārehi. {760.1} Yena viññāṇena tathāgataṃ paññāpayamāno paññapeyya taṃ viññāṇaṃ tathāgatassa pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅgataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ . Viññāṇasaṅkhyā vimutto kho mahārāja tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho seyyathāpi mahārāja mahāsamuddo . Hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upeti neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi na upetīti.

เล่มที่ ๑๘ สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค๔๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. เขมาเถรีสูตร”