อุปปฏิกสูตร

[956] Pañcimāni bhikkhave indriyāni. Katamāni pañca. Dukkhindriyaṃ Domanassindriyaṃ sukhindriyaṃ somanassindriyaṃ upekkhindriyaṃ.

[957] Idha bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati dukkhindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ dukkhindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ dukkhindriyaṃ uppajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti . so dukkhindriyañca pajānāti dukkhindriyasamudayañca pajānāti dukkhindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti . kattha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . Idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharati . Ettha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi dukkhindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharati .

[958] Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati domanassindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ domanassindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ domanassindriyaṃ uppajjatīti netaṃ ṭhānaṃ Vijjatīti . so domanassindriyañca pajānāti domanassindriyasamudayañca pajānāti domanassindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ domanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti. {958.1} Kattha cuppannaṃ domanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . Idha bhikkhave bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyajjhānaṃ upasampajja viharati . ettha cuppannaṃ domanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi domanassindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharati.

เล่มที่ ๑๙ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค๓๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปปฏิกสูตร”