สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระสาคตะ

[๕๗๕] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เจติเยสุ จาริกํ จรมาโน เยน ภทฺทวติกา เตน ปายาสิ ฯ อทฺทสํสุ โข โคปาลกา ปสุปาลกา กสกา ๑ ปถาวิโน ภควนฺตํ ทุรโต ว อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวาน ภควนฺตํ เอตทโวจุํ มา โข ภนฺเต ภควา อมฺพติตฺถํ อคมาสิ อมฺพติตฺเถ ภนฺเต ชฏิลสฺส อสฺสเม นาโค ปฏิวสติ อิทฺธิมา อาสีวิโส ๒ โฆรวิโส โส ภควนฺตํ มา วิเหเฐสีติ ฯ เอวํ วุตฺเต ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ ทุติยมฺปิ โข ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข โคปาลกา ปสุปาลกา กสกา ๓ ปถาวิโน ภควนฺตํ เอตทโวจุํ มา โข ภนฺเต ภควา อมฺพติตฺถํ อคมาสิ อมฺพติตฺเถ ภนฺเต ชฏิลสฺส อสฺสเม นาโค ปฏิวสติ อิทฺธิมา อาสีวิโส ๔ โฆรวิโส โส ภควนฺตํ มา วิเหเฐสีติ ฯ ตติยมฺปิ โข ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ อถโข ภควา อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน ภทฺทวติกา ตทวสริ ฯ ตตฺร สุทํ ภควา ภทฺทวติกายํ วิหรติ ฯ อถโข อายสฺมา สาคโต เยน อมฺพติตฺถํ ๕ ชฏิลสฺส อสฺสโม เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อคฺยาคารํ ปวิสิตฺวา ติณสนฺถารกํ ปญฺญาเปตฺวานิสีทิ ๖ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา ฯ อทฺทสา โข โส นาโค อายสฺมนฺตํ สาคตํ ปวิฏฺฐํ ทิสฺวาน ทุกฺขี ๑ ทุมฺมโน ปธูปาสิ ๒ ฯ อายสฺมาปิ สาคโต ปธูปาสิ ๒ ฯ อถโข โส นาโค มกฺขํ อสหมาโน ปชฺชลิ ฯ อายสฺมาปิ สาคโต เตโชธาตุํ สมาปชฺชิตฺวา ปชฺชลิ ฯ อถโข อายสฺมา สาคโต ตสฺส นาคสฺส เตชสา เตชํ ปริยาทยิตฺวา ๓ เยน ภทฺทวติกา เตนุปสงฺกมิ ฯ อถโข ภควา ภทฺทวติกายํ ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน โกสมฺพี เตน จาริกํ ปกฺกามิ ฯ อสฺโสสุํ โข โกสมฺพิกา อุปาสกา อยฺโย กิร สาคโต อมฺพติตฺถเกน นาเคน สทฺธึ สงฺคาเมสีติ ฯ อถโข ภควา อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน โกสมฺพี ตทวสริ ฯ อถโข โกสมฺพิกา อุปาสกา ภควโต ปจฺจุคฺคมนํ กริตฺวา เยนายสฺมา สาคโต เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาคตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ ฯ เอกมนฺตํ ฐิตา โข โกสมฺพิกา อุปาสกา อายสฺมนฺตํ สาคตํ เอตทโวจุํ กึ ภนฺเต อยฺยานํ ทุลฺลภญฺจ มนาปญฺจ กึ ปฏิยาเทมาติ ฯ เอวํ วุตฺเต ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู โกสมฺพิเก อุปาสเก เอตทโวจุํ อตฺถาวุโส กาโปติกา นาม ปสนฺนา ภิกฺขูนํ ทุลฺลภา จ มนาปา จ ตํ ปฏิยาเทถาติ ฯ อถโข โกสมฺพิกา อุปาสกา ฆเร ฆเร กาโปติกํ ปสนฺนํ ปฏิยาเทตฺวา ๔ อายสฺมนฺตํ สาคตํ ปิณฺฑาย จรนฺตํ ๕ ทิสฺวาน อายสฺมนฺตํ สาคตํ เอตทโวจุํ ปิวตุ ภนฺเต อยฺโย สาคโต กาโปติกํ ปสนฺนํ ปิวตุ ภนฺเต อยฺโย สาคโต กาโปติกํ ปสนฺนนฺติ ฯ อถโข อายสฺมา สาคโต ฆเร ฆเร กาโปติกํ ปสนฺนํ ปิวิตฺวา นครมฺหา นิกฺขมนฺโต นครทฺวาเร ปริปติ ฯ อถโข ภควา สมฺพหุเลหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ นครมฺหา นิกฺขมนฺโต อทฺทส อายสฺมนฺตํ สาคตํ นครทฺวาเร ปริปติตํ ทิสฺวาน ภิกฺขู อามนฺเตสิ คณฺหถ ภิกฺขเว สาคตนฺติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปฏิสฺสุณิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาคตํ อารามํ เนตฺวา เยน ภควา เตน สีสํ กตฺวา นิปาเตสุํ ฯ อถโข อายสฺมา สาคโต ปริวตฺติตฺวา เยน ภควา เตน ปาเท กตฺวา เสยฺยํ กปฺเปสิ ฯ อถโข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ นนุ ภิกฺขเว สาคโต ตถาคเต สคารโว อโหสิ สปฺปติสฺโสติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อปิ นุ โข ภิกฺขเว สาคโต เอตรหิ ตถาคเต สคารโว สปฺปติสฺโสติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ นนุ ภิกฺขเว สาคโต อมฺพติตฺถเกน นาเคน สงฺคาเมสีติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อปิ นุ โข ภิกฺขเว สาคโต เอตรหิ ปโหติ เทฑฺฑุเภนปิ ๑ สทฺธึ สงฺคาเมตุนฺติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ อปิ นุ โข ภิกฺขเว ตํ ปาตพฺพํ ยํ ปิวิตฺวา วิสญฺญี อสฺสาติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ อนนุจฺฉวิกํ ภิกฺขเว สาคตสฺส อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ อสฺสามณกํ อกปฺปิยํ อกรณียํ กถํ หิ นาม ภิกฺขเว สาคโต มชฺชํ ปิวิสฺสติ เนตํ ภิกฺขเว อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ สุราเมรยปาเน ปาจิตฺติยนฺติ ฯ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๒๔๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระสาคตะ”