สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระสาคตะ

[575] Tena samayena buddho bhagavā cetiyesu cārikaṃ caramāno yena bhaddavatikā tena pāyāsi . addasaṃsu kho gopālakā pasupālakā kasakā pathāvino bhagavantaṃ durato va āgacchantaṃ disvāna bhagavantaṃ etadavocuṃ mā kho bhante bhagavā ambatitthaṃ agamāsi ambatitthe bhante jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsīviso ghoraviso so bhagavantaṃ mā viheṭhesīti . evaṃ vutte bhagavā tuṇhī ahosi . dutiyampi kho .pe. tatiyampi kho gopālakā pasupālakā kasakā pathāvino bhagavantaṃ etadavocuṃ mā kho bhante bhagavā ambatitthaṃ agamāsi ambatitthe bhante jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsīviso ghoraviso so bhagavantaṃ mā viheṭhesīti. Tatiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi. {575.1} Athakho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena bhaddavatikā tadavasari . tatra sudaṃ bhagavā bhaddavatikāyaṃ viharati . Athakho āyasmā sāgato yena ambatitthaṃ jaṭilassa assamo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā agyāgāraṃ pavisitvā tiṇasanthārakaṃ paññāpetvānisīdi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā . addasā kho so nāgo āyasmantaṃ sāgataṃ Paviṭṭhaṃ disvāna dukkhī dummano padhūpāsi . Āyasmāpi sāgato padhūpāsi . athakho so nāgo makkhaṃ asahamāno pajjali . Āyasmāpi sāgato tejodhātuṃ samāpajjitvā pajjali . athakho āyasmā sāgato tassa nāgassa tejasā tejaṃ pariyādayitvā yena bhaddavatikā tenupasaṅkami . athakho bhagavā bhaddavatikāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena kosambī tena cārikaṃ pakkāmi . Assosuṃ kho kosambikā upāsakā ayyo kira sāgato ambatitthakena nāgena saddhiṃ saṅgāmesīti. {575.2} Athakho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena kosambī tadavasari . athakho kosambikā upāsakā bhagavato paccuggamanaṃ karitvā yenāyasmā sāgato tenupasaṅkamiṃsu upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāgataṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu . ekamantaṃ ṭhitā kho kosambikā upāsakā āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ kiṃ bhante ayyānaṃ dullabhañca manāpañca kiṃ paṭiyādemāti . Evaṃ vutte chabbaggiyā bhikkhū kosambike upāsake etadavocuṃ atthāvuso kāpotikā nāma pasannā bhikkhūnaṃ dullabhā ca manāpā ca taṃ paṭiyādethāti . athakho kosambikā upāsakā ghare ghare kāpotikaṃ pasannaṃ paṭiyādetvā āyasmantaṃ sāgataṃ piṇḍāya carantaṃ disvāna āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ pivatu bhante ayyo sāgato kāpotikaṃ pasannaṃ Pivatu bhante ayyo sāgato kāpotikaṃ pasannanti . athakho āyasmā sāgato ghare ghare kāpotikaṃ pasannaṃ pivitvā nagaramhā nikkhamanto nagaradvāre paripati. {575.3} Athakho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ nagaramhā nikkhamanto addasa āyasmantaṃ sāgataṃ nagaradvāre paripatitaṃ disvāna bhikkhū āmantesi gaṇhatha bhikkhave sāgatanti . Evaṃ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā āyasmantaṃ sāgataṃ ārāmaṃ netvā yena bhagavā tena sīsaṃ katvā nipātesuṃ . Athakho āyasmā sāgato parivattitvā yena bhagavā tena pāde katvā seyyaṃ kappesi . athakho bhagavā bhikkhū āmantesi nanu bhikkhave sāgato tathāgate sagāravo ahosi sappatissoti . evaṃ bhante . Api nu kho bhikkhave sāgato etarahi tathāgate sagāravo sappatissoti . no hetaṃ bhante . nanu bhikkhave sāgato ambatitthakena nāgena saṅgāmesīti . evaṃ bhante . api nu kho bhikkhave sāgato etarahi pahoti deḍḍubhenapi saddhiṃ saṅgāmetunti . no hetaṃ bhante . api nu kho bhikkhave taṃ pātabbaṃ yaṃ pivitvā visaññī assāti . no hetaṃ bhante . Ananucchavikaṃ bhikkhave sāgatassa ananulomikaṃ appaṭirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ kathaṃ hi nāma bhikkhave sāgato majjaṃ pivissati netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha {575.4} surāmerayapāne pācittiyanti.

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๒๔๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระสาคตะ”