[259] 13 Dvemāni bhikkhave balāni katamāni dve paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca . katamañca bhikkhave paṭisaṅkhānabalaṃ idha Bhikkhave ekacco iti paṭisañcikkhati kāyaduccaritassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca vacīduccaritassa [1]- pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca manoduccaritassa [2]- pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāveti vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāveti manoduccaritaṃ pahāya manosucaritaṃ bhāveti suddhaṃ attānaṃ pariharati idaṃ vuccati bhikkhave paṭisaṅkhānabalaṃ. {259.1} Katamañca bhikkhave bhāvanābalaṃ idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yantaṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati idaṃ vuccati bhikkhave bhāvanābalaṃ. Imāni kho bhikkhave dve balānīti.

[260] 14 Dvemā bhikkhave tathāgatassa dhammadesanā katamā dve saṅkhittena ca vitthārena ca imā kho bhikkhave dve tathāgatassa dhammadesanāti.

[261] 15 Yasmiṃ bhikkhave adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu na sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhanti tasmetaṃ bhikkhave adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati bhikkhū ca na phāsuṃ viharissanti . yasmiñca kho bhikkhave adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhanti tasmetaṃ bhikkhave adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ na dīghattāya na kharattāya na vāḷattāya saṃvattissati bhikkhū ca phāsuṃ viharissanti. {261.1} Kathañca bhikkhave āpanno bhikkhu sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhati idha bhikkhave āpanno bhikkhu iti paṭisañcikkhati ahaṃ kho akusalaṃ āpanno kañcideva desaṃ kāyena tasmā maṃ so bhikkhu addasa akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena no ce ahaṃ akusalaṃ āpajjeyyaṃ kañcideva desaṃ kāyena na maṃ so bhikkhu passeyya akusalaṃ āpanno kañcideva desaṃ kāyena yasmā ca kho ahaṃ akusalaṃ āpanno kañcideva desaṃ kāyena tasmā maṃ so bhikkhu addasa akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena disvā ca pana maṃ so bhikkhu akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena anattamano ahosi anattamano samāno anattamanavacanaṃ maṃ so bhikkhu avaca anattamanavacanāhaṃ tena bhikkhunā vutto samāno anattamano ahosiṃ anattamno samāno paresaṃ ārocesiṃ iti mameva tattha accayo Accagamā suṅkadāyikaṃva bhaṇḍasminti evaṃ kho bhikkhave āpanno bhikkhu sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhati. {261.2} Kathañca bhikkhave codako bhikkhu sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhati idha bhikkhave codako bhikkhu iti paṭisañcikkhati ayaṃ kho bhikkhu akusalaṃ āpanno kañcideva desaṃ kāyena tasmā ahaṃ imaṃ bhikkhuṃ addasaṃ akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena no ce ayaṃ bhikkhu akusalaṃ āpajjeyya kañcideva desaṃ kāyena nāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ passeyyaṃ akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena yasmā ca kho ayaṃ bhikkhu akusalaṃ āpanno kañcideva desaṃ kāyena tasmā ahaṃ imaṃ bhikkhuṃ addasaṃ akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena disvā ca panāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ akusalaṃ āpajjamānaṃ kañcideva desaṃ kāyena anattamano ahosiṃ anattamano samāno anattamanavacanāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ avacaṃ anattamanavacanāyaṃ bhikkhu mayā vutto samāno anattamano ahosi anattamano samāno paresaṃ ārocesi iti mameva tattha accayo accagamā suṅkadāyikaṃva bhaṇḍasminti evaṃ kho bhikkhave codako bhikkhu sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhati. {261.3} Yasmiṃ bhikkhave adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu na sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhanti tasmetaṃ bhikkhave adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati bhikkhū ca na phāsuṃ viharissanti . yasmiṃ ca kho bhikkhave adhikaraṇe Āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu sādhukaṃ attanāva attānaṃ paccavekkhanti tasmetaṃ bhikkhave adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ na dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati bhikkhū ca phāsuṃ viharissantīti.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๘๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “อธิกรณวรรค”