๑. สัปปุริสวรรค
[201] Asappurisañca vo bhikkhave desessāmi asappurisena asappurisatarañca sappurisañca sappurisena sappurisatarañca taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmīti . evaṃ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ . bhagavā etadavoca katamo ca bhikkhave asappuriso idha bhikkhave ekacco pāṇātipātī hoti adinnādāyī hoti kāmesu micchācārī hoti musāvādī hoti surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti ayaṃ vuccati bhikkhave asappuriso. {201.1} Katamo ca bhikkhave asappurisena asappurisataro idha bhikkhave ekacco attanā ca pāṇātipātī hoti parañca pāṇātipāte samādapeti attanā ca adinnādāyī hoti parañca adinnādāne samādapeti attanā ca kāmesu micchācārī hoti parañca kāmesu micchācāre samādapeti attanā ca musāvādī hoti parañca musāvāde samādapeti attanā ca surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti parañca surāmerayamajjapamādaṭṭhāne samādapeti ayaṃ vuccati bhikkhave asappurisena asappurisataro. {201.2} Katamo ca bhikkhave sappuriso idha bhikkhave ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā paṭivirato hoti kāmesu micchācārā paṭivirato hoti musāvādā paṭivirato hoti surāmerayamajjapamādaṭṭhānā Paṭivirato hoti ayaṃ vuccati bhikkhave sappuriso . katamo ca bhikkhave sappurisena sappurisataro idha bhikkhave ekacco attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti attanā ca kāmesu micchācārā paṭivirato hoti parañca kāmesu micchācārā veramaṇiyā samādapeti attanā ca musāvādā paṭivirato hoti parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti attanā ca surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti parañca surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti ayaṃ vuccati bhikkhave sappurisena sappurisataroti.
[202] Asappurisañca vo bhikkhave desessāmi asappurisena asappurisatarañca sappurisañca sappurisena sappurisatarañca taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmīti . evaṃ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ . bhagavā etadavoca katamo ca bhikkhave asappuriso idha bhikkhave ekacco assaddho hoti ahiriko hoti anottappī hoti appassuto hoti kusīto hoti muṭṭhassati hoti duppañño hoti ayaṃ vuccati bhikkhave asappuriso. {202.1} Katamo ca bhikkhave asappurisena asappurisataro idha bhikkhave ekacco attanā ca assaddho hoti parañca assaddhiye samādapeti attanā ca Ahiriko hoti parañca ahirikatāya samādapeti attanā ca anottappī hoti parañca anottappe samādapeti attanā ca appassuto hoti parañca appassute samādapeti attanā ca kusīto hoti parañca kosajje samādapeti attanā ca muṭṭhassati hoti parañca muṭṭhasacce samādapeti attanā ca duppañño hoti parañca duppaññatāya samādapeti ayaṃ vuccati bhikkhave asappurisena asappurisataro. {202.2} Katamo ca bhikkhave sappuriso idha bhikkhave ekacco saddho hoti hirimā hoti ottappī hoti bahussuto hoti āraddhaviriyo hoti satimā hoti paññavā hoti ayaṃ vuccati bhikkhave sappuriso. {202.3} Katamo ca bhikkhave sappurisena sappurisataro idha bhikkhave ekacco attanā ca saddhāsampanno hoti parañca saddhāsampadāya samādapeti attanā ca hirimā hoti parañca hirimatāya samādapeti attanā ca ottappī hoti parañca ottappe samādapeti attanā ca bahussuto hoti parañca bāhusacce samādapeti attanā ca āraddhaviriyo hoti parañca viriyārambhe samādapeti attanā ca upaṭṭhitassati hoti parañca satipaṭṭhāne samādapeti attanā ca paññāsampanno hoti parañca paññāsampadāya samādapeti ayaṃ vuccati bhikkhave sappurisena sappurisataroti.