๑. อัมพสักขรเปตวัตถุ
[121] |121.500| 1 Vesāli nāma nagaratthi vajjīnaṃ tattha ahu licchavi ambasakkharo disvāna petaṃ nagarassa bāhiraṃ tattheva pucchittha taṃ kāraṇatthiko. |121.501| Seyyā nisajjā nayimassa atthi abhikkamo natthi paṭikkamo ca asītapītaṃ khāyitavatthabhogā paricārikā sāpi imassa natthi. |121.502| Ye ñātakā diṭṭhasutā suhajjā anukampakā yassa ahesuṃ pubbe daṭṭhuṃpi dāni na labhanti taṃpi virājitatto hi janena tena. |121.503| Na duggatassa bhavanti mittā jahanti mittā vikalaṃ viditvā atthañca disvā parivārayanti bahū ca mittā uggatassa honti. |121.504| Nihīnattho sabbabhogehi kiccho Sammakkhito saṃparibhinnagatto ussāvabinduva palimpamāno ajja suve jīvitassuparodho . |121.505| Etādisaṃ uttamakicchapattaṃ uttāsitaṃ picumandassa sūle atha tvaṃ kena vaṇṇena vadesi yakkha jīva bho jīvitameva seyyoti. |121.506| Sālohito eso ahosi mayhaṃ ahaṃ sarāmi purimāya jātiyā disvā ca me kāruññaṃ ahosi rāja mā pāpadhammo nirayaṃ patāyaṃ. |121.507| Ito cuto licchavi esa poso sattussadaṃ nīrayaṃ ghorarūpaṃ uppajjati dukkaṭakammakārī mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ. |121.508| Anekabhāgena guṇena seyyo ayameva sūlo nirayena tena mā ekantadukkhaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ ekantatippaṃ nirayaṃ patāyaṃ. Aññatthiko no ca paduṭṭhacitto yante sutaṃ asutaṃ vāpi dhammaṃ. Sabbaṃ akkhissaṃ yathā pajānaṃ |121.514| setena assena alaṅkatena upayāsi sūlāvutakassa santike yānaṃ idaṃ abbhūtaṃ dassaneyyaṃ kissetaṃ kammassa ayaṃ vipāko. |121.515| Vesāliyā tassa nagarassa majjhe cikkhallamagge nagaraṃ ahosi gosīsamekāhaṃ pasannacitto setuṃ gahetvā nagarasmiṃ nikkhipiṃ. |121.516| Etasmiṃ pādāni patiṭṭhapetvā mayañca aññe ca atikkamimha yānaṃ idaṃ abbhūtaṃ dassaneyyaṃ tasseva kammassa ayaṃ vipāko. |121.517| Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsati gandho ca te sabbadisā pavāyati yakkhiddhipattosi mahānubhāvo naggo cāsi kissa ayaṃ vipāko. Hīnā paṇītā ca manussaloke. |121.528| Dvayañca kammānaṃ vipākamāhu sukhassa dukkhassa ca vedanīyaṃ tā devatā parivārayanti paccanti bālā dvayataṃ apassinoti. |121.529| Na matthi kammāni sayaṃ katāni datvāpi me natthi so ādiseyya acchādanaṃ sayanamathannapānaṃ tenamhi naggo kasirā pavuttīti. |121.530| Siyā nu kho kāraṇaṃ kiñci yakkha acchādanaṃ yena tuvaṃ labhetha ācikkha me tvaṃ yadatthi hetu saddhāyitaṃ hetuvaco suṇomāti. |121.531| Kappitako nāma idhatthi bhikkhu jhāyī susīlo arahā vimutto guttindriyo saṃvutapātimokkho sītibhūto uttamadiṭṭhipatto |121.532| sakhilo vadaññū suvaco sumukho svāgamo suppaṭimuttako ca puññassa khettaṃ araṇavihārī Devamanussānañca dakkhiṇeyyo |121.533| santo vidhūmo anīgho nirāso mutto visallo amamo avaṅko nirūpadhi sabbapapañcakhīṇo tisso vijjā anuppatto jutimā. |121.534| Appaññāto disvāpi na sujāno munīti naṃ vajjīsu voharanti jānanti taṃ yakkhabhūtā anejaṃ kalyāṇadhammaṃ vicarantaṃ loke. |121.535| Tassa tuvaṃ ekaṃ yugaṃ duve vā mamuddisitvāna sace dadetha paṭiggahitāni ca tāni assu mamañca passetha saṃnaddhadussanti. |121.536| Kasmiṃ padese samaṇaṃ vasantaṃ gantvāna passemu mayaṃ idāni sa majja kaṅkhaṃ vicikicchitañca diṭṭhivisūkāni ko vinodaye ceti . |121.537| Eso nisinno kapinaccanāyaṃ parivārito devatāhi bahūhi Dhammikathaṃ bhāsati saccanāmo sakasmi accherake appamattoti. |121.538| Tathāhaṃ kassāmi gantvā idāni acchādayissaṃ samaṇaṃ yugena paṭiggahitāni ca tāni passa tuvañca passemu saṃnaddhadussanti. |121.539| Mā akkhaṇe pabbajitaṃ upāgami sādhu vo licchavi nesa dhammo tato ca kāle upasaṅkamitvā tattheva passāmi raho nisinnanti. |121.540| Tathā hi vatvā agamāsi tattha parivārito dāsagaṇena licchavi so taṃ nagaraṃ upasaṅkamitvā vāsupagañchittha sake nivesane. |121.541| Tato ca kāle gihikiccāni katvā nhātvā pivitvā ca khaṇaṃ labhitvā viceyya peḷato ca yugāni aṭṭha gāhāpayi dāsagaṇena licchavi. |121.542| So taṃ padesaṃ upasaṅkamitvā taṃ addasa samaṇaṃ santacittaṃ Paṭikkantaṃ gocarato nivattaṃ sītibhūtaṃ rukkhamūle nisinnaṃ. |121.543| Tamenaṃ avoca upasaṅkamitvā appābādhaṃ phāsuvihārañca pucchi vesāliyaṃ licchavi ahaṃ bhadante jānanti maṃ licchavi ambasakkharo. |121.544| Imāni me aṭṭha yugāni bhante paṭiggaṇha bhante dadāmi tuyhaṃ teneva atthena idhāgatosmi yathā ahaṃ attamano bhaveyyaṃ. |121.545| Dūratova samaṇabrāhmaṇā ca nivesanante parivajjayanti pattāni bhijjanti tava nivesane saṅghāṭiyo cāpi vidālayanti . |121.546| Athāpare pādakudārikāhi avaṃsirā samaṇā pāṭiyanti etādisaṃ pabbajitaṃ vihesaṃ tayā kataṃ samaṇā pāpuṇanti. |121.547| Tiṇena telaṃpi na tvaṃ adāsi Mūḷhassa maggaṃpi na pāvadāsi andhassa daṇḍaṃ sayamādiyāsi etādiso kadariyo asaṃvuto [2]-. Atha tvaṃ kena vaṇṇena kimeva disvā amhehi saha saṃvibhāgaṃ karosi. |121.548| Paccemi bhante yaṃ tvaṃ vadesi. Vimosayi samaṇabrāhmaṇe ca. Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto etaṃpi me dukkaṭameva bhante |121.549| khiḍḍāya kho pasavitvāna pāpaṃ vedeti dukkhaṃ appamattabhogī daharo yuvā nagganiyassa bhāgī kiṃsu tato dukkhatarassa hoti. |121.550| Taṃ disvā saṃvegamalamatthaṃ bhante tappaccayā vāpi dadāmi dānaṃ paṭiggaṇha bhante vatthayugāni aṭṭha yakkhassimāgacchantu dakkhiṇāyo. |121.551| Addhā hi dānaṃ bahudhā pasaṭṭhaṃ dadato ca te akkhayadhammamatthu Paṭiggaṇhāmi te vatthayugāni aṭṭha yakkhassimāgacchantu dakkhiṇāyo. |121.552| Tato hi so ācamayitvā licchavi therassa datvāna yugāni aṭṭha paṭiggahitāni ca tāni vāssuṃ yakkhañca passetha saṃnaddhadussaṃ. |121.553| Tamaddasa candanasāralittaṃ ājaññamāruyha uḷāravaṇṇaṃ alaṅkataṃ sādhunivatthadussaṃ parivāritaṃ yakkhamahiddhipattaṃ. |121.554| So taṃ disvā attamano udaggo pahaṭṭhacittova subhaggarūpo kammañca disvāna mahāvipākaṃ sandiṭṭhikaṃ cakkhunā sacchikatvā. |121.555| Tamenamavoca upasaṅkamitvā dassāmi dānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ na cāpi me kiñci adeyyamatthi tuvañca me yakkha bahūpakāro. |121.556| Tuvañca me licchavi ekadesaṃ adāsi dānāni amoghametaṃ Svāhaṃ karissāmi tayā va sakkhiṃ amānuso mānusakena saddhiṃ. |121.557| Gati ca banadhū ca parāyanañca mitto mamāsi atha devatāsi yācāmi taṃ pañjaliko bhavitvā icchāmi taṃ yakkha punāpi daṭṭhuṃ. |121.558| Sace tuvaṃ assaddho bhavissasi kadariyarūpo vippaṭipannacitto teneva maṃ licchavi dassanāya disvā ca taṃ nopi ca ālapissaṃ. |121.559| Sace tuvaṃ bhavissasi dhammagāravo dāne rato saṅgahitattabhāvo opānabhūto samaṇabrāhmaṇānaṃ evaṃ mamaṃ licchavi dassanāya. |121.560| Disvā ca taṃ ālapissaṃ bhadante imañca sūlato lahuṃ pamuñca yatonidānaṃ akarimha sakkhiṃ maññāmi sūlāvutakassa kāraṇā |121.561| te aññamaññaṃ akarimha sakkhiṃ. Ayañca sūlāvuto lahuṃ pamutto sakkacca dhammāni samācaranto muñceyya so nirayāva tamhā kammaṃ siyā aññatra savedanīyaṃ . |121.562| Kappitakañca upasaṅkamitvā tena saha saṃvibhajitvāna kāle sayaṃ mukhena upanisajja puccha so te akkhissati etamatthaṃ. |121.563| Tameva bhikkhuṃ upasaṅkamitvā pucchassu puññatthiko no ca paduṭṭhacitto so te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ sabbaṃpi akkhissati yathā pajānaṃ suto ca dhammaṃ sugatiṃ akkhissa . |121.564| So tattha rahassaṃ samullapitvā sakkhiṃ karitvāna amānusena pakkāmi so licchavīnaṃ sakāsaṃ atha bravi parisaṃ sannisinnaṃ. |121.565| Suṇantu bhonto mama ekavākyaṃ varaṃ varissaṃ labhissāmi atthaṃ Sūlāvuto puriso luddakammo paṇītadaṇḍo anusattarūpo. |121.566| Ettāvatā vīsatirattimattā yato āvuto neva jīvati na mato tāhaṃ mocayissāmi dāni yathā matiṃ anujānātu saṅgho. |121.567| Etañca aññañca lahuṃ pamuñca ko taṃ vadetha ca tathā karontaṃ yathā pajānāsi tathā karohi yathā matiṃ anujānāti saṅgho. |121.568| So taṃ padesaṃ upasaṅkamitvā sūlāvutaṃ mocayi khippameva mā bhāyi sammāti ca taṃ avoca tikicchakānañca upaṭṭhapesi. |121.569| Kappitakañca upasaṅkamitvā tena saha saṃvibhajitvāna kāle sayaṃ mukheneva upanisajja licchavi tattheva pucchatthanaṃ kāraṇatthiko. |121.570| Sūlāvuto puriso luddakammo Paṇītadaṇḍo anusattarūpo ettāvatā vīsatirattimattā yato āvuto neva jīvati na mato. |121.571| So mocito gantvā mayā idāni etassa yakkhassa vacoti bhante siyā nu kho kāraṇaṃ kiñcideva yena so nirayaṃ no vajeyya. |121.572| Ācikkha bhante yadi atthi hetu saddhāyitaṃ hetu vacoti suṇoma na tesaṃ kammānaṃ vināsamatthi avedayitvā idha bayantibhāvo. |121.573| Sace so dhammāni samācareyya sakkaccaṃ rattindivaṃ appamatto muñceyya so nirayā ca tamhā kammaṃ siyā aññatra vedanīyaṃ. |121.574| Aññāto eso purisassa attho mamaṃpidāni anukampa bhante anusāsa maṃ ovada bhūripañña yathā ahaṃ no nirayaṃ vajeyyaṃ. Imañca aṭṭhaṅgavaraṃ upetaṃ samādiyāhi kusalaṃ sukhindriyaṃ . |121.577| Cīvaraṃ piṇḍapātañca paccayaṃ sayanāsanaṃ annapānaṃ khādanīyaṃ vatthaṃ senāsanāni ca. Dadāhi ujubhūtesu sadā puññaṃ pavaḍḍhati |121.578| bhikkhū ca sīlasampanne vītarāge bahussute tappehi annapānena sadā puññaṃ pavaḍḍhati. |121.579| Evañca dhammāni samācaranto sakkaccaṃ rattindivaṃ appamatto muñceyya so nirayā ca tamhā Kammaṃ siyā aññatra vedanīyaṃ. |121.580| Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ upemi dhammañca saṅghañca pasannacitto tatheva sikkhāpadāni pañca akhaṇḍaphullāni samādiyāmi. |121.581| Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ loke adinnaṃ parivajjayāmi amajjapo no ca musā bhaṇāmi sakena dārena ca homi tuṭṭho. Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavaraṃ upetaṃ samādiyāmi kusalaṃ sukhindriyaṃ. |121.582| Cīvaraṃ piṇḍapātañca paccayaṃ sayanāsanaṃ annapānaṃ khādanīyaṃ vatthaṃ senāsanāni ca |121.583| bhikkhū ca sīlasampanne vītarāge bahussute dadāmi na vikkappāmi buddhānaṃ sāsane rato. |121.584| Etādiso licchavi ambasakkharo vesāliyaṃ aññataro upāsako saddho mudu kārakaro ca bhikkhu saṅghañca sakkacca tadā upaṭṭhahi. |121.585| Sūlāvuto ca arogo hutvā Ambasakkharapetavatthu paṭhamaṃ.