๑๕. อัตตทัณฑสุตตนิทเทส
[788] Attadaṇḍā bhayaṃ jātaṃ janaṃ passatha medhagaṃ saṃvegaṃ kittayissāmi yathā saṃvijitaṃ mayā.
[789] Attadaṇḍā bhayaṃ jātanti daṇḍāti tayo daṇḍā kāyadaṇḍo vacīdaṇḍo manodaṇḍo . tividhaṃ kāyaduccaritaṃ kāyadaṇḍo catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ vacīdaṇḍo tividhaṃ manoduccaritaṃ manodaṇḍo . Bhayanti dve bhayāni diṭṭhadhammikañca bhayaṃ samparāyikañca bhayaṃ . Katamaṃ diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ . idhekacco kāyena duccaritaṃ carati vācāya duccaritaṃ carati manasā duccaritaṃ carati pāṇampi hanati adinnampi ādiyati sandhimpi chindati nillopampi harati ekāgārikampi karoti paripanthepi tiṭṭhati paradārampi gacchati musāpi bhaṇati. {789.1} Tamenaṃ gahetvā rañño dassenti ayaṃ deva coro āgucārī imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehīti . tamenaṃ rājā paribhāsati . so paribhāsapaccayāpi [1]- dukkhadomanassaṃ paṭisaṃvedeti. Etaṃ bhayaṃ dukkhadomanassaṃ kuto tassa . attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ. Ettakenapi rājā na tussati. {789.2} Tamenaṃ rājā bandhāpeti andubandhanena vā rajjubandhanena vā saṅkhalikabandhanena vā vettabandhanena vā latābandhanena vā pekkhabandhanena vā parikkhepabandhanena vā gāmabandhanena Vā [1]- nagarabandhanena vā raṭṭhabandhanena vā janapadabandhanena vā antamaso savacanīyampi karoti na te labbhā ito pakkamitunti . So bandhanapaccayāpi dukkhadomanassaṃ paṭisaṃvedeti . etaṃ bhayaṃ dukkhadomanassaṃ kuto tassa . attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ. Ettakenapi rājā na tussati. {789.3} Tamenaṃ rājā tassa dhanaṃ āharāpeti sataṃ vā sahassaṃ vā satasahassaṃ vā . so dhanajānipaccayāpi dukkhadomanassaṃ paṭisaṃvedeti . Etaṃ bhayaṃ dukkhadomanassaṃ kuto tassa . attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ. Ettakenapi rājā na tussati. {789.4} Tamenaṃ rājā vividhā kammakāraṇā kārāpeti kasāhipi tāḷeti vettehipi tāḷeti aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷeti hatthampi chindati pādampi chindati hatthapādampi chindati kaṇṇampi chindati nāsampi chindati kaṇṇanāsampi chindati vilaṅgathālakampi karoti saṅkhamuṇḍakampi karoti rāhumukhampi karoti jotimālikampi karoti hatthapajjotikampi karoti erakavattikampi karoti cirakavāsikampi karoti eṇeyyakampi karoti balisamaṃsikampi karoti kahāpaṇikampi karoti khārāpatacchikampi karoti palighaparivattikampi karoti palālapīṭhakampi karoti tattenapi telena osiñcati sunakhehipi khādāpeti jīvantampi sūle uttāseti asināpi sīsaṃ chindati . so kammakāraṇapaccayāpi dukkhadomanassaṃ paṭisaṃvedeti. Etaṃ bhayaṃ Dukkhadomanassaṃ kuto tassa . attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ . rājā imesaṃ catunnaṃ daṇḍānaṃ issaro . So sakena kammena kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. {789.5} Tamenaṃ nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kammakāraṇaṃ kārenti tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamenti tattaṃ ayokhilaṃ dutiye hatthe gamenti tattaṃ ayokhilaṃ pāde gamenti tattaṃ ayokhilaṃ dutiye pāde gamenti tattaṃ ayokhilaṃ majjheurasmiṃ gamenti . so tattha dukkhā tippā [1]- kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti . etaṃ bhayaṃ dukkhadomanassaṃ kuto tassa . Attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ. {789.6} Tamenaṃ nirayapālā saṃvesitvā kudhārīhi tacchenti. So tattha dukkhā tippā kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti . tamenaṃ nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā vāsīhi tacchenti . Tamenaṃ nirayapālā rathe yojetvā ādittāya paṭhaviyā sampajjalitāya sañjotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi .pe. Tamenaṃ nirayapālā mahantaṃ aṅgārapabbataṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sañjotibhūtaṃ āropentipi oropentipi .pe. Tamenaṃ nirayapālā Uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sañjotibhūtāya . so tattha pheṇuddehakaṃ paccati. So tattha pheṇuddehakaṃ paccamāno sakimpi uddhaṃ gacchati sakimpi adho gacchati sakimpi tiriyaṃ gacchati . so tattha dukkhā tippā kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Etaṃ bhayaṃ dukkhadomanassaṃ kuto tassa . attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ. Tamenaṃ nirayapālā mahāniraye pakkhipanti. So kho pana mahānirayo catukkaṇṇo catudvāro vibhatto bhāgaso mito ayopākārapariyatto ayasā paṭikujjito. Tassa ayomayā bhūmi jalitā tejasā yutā samantā yojanasataṃ pharitvā tiṭṭhati sabbadā. Kadariyā tapanā ghorā accimanto durāsadā lomahaṃsanarūpā ca bhismā paṭibhayā dukkhā. Puratthimāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito ḍahanto pāpakammante pacchimāya paṭihaññati. Pacchimāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito ḍahanto pāpakammante puratthimāya paṭihaññati. Uttarāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito ḍahanto pāpakammante dakkhiṇāya paṭihaññati. Dakkhiṇāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito ḍahanto pāpakammante uttarāya paṭihaññati. Heṭṭhito ca samuṭṭhāya accikkhandho bhayānako ḍahanto pāpakammante chadanasmiṃ paṭihaññati. Chadanamhā samuṭṭhāya accikkhandho bhayānako ḍahanto pāpakammante bhūmiyaṃ paṭihaññati. Ayokapālaṃ ādittaṃ santattaṃ jalitaṃ yathā evaṃ avīcinirayo heṭṭhā upari passato. Tattha sattā mahāluddā mahākibbisakārino accantapāpakammantā paccanti na ca miyyare. Jātavedasamo kāyo tesaṃ nirayavāsinaṃ passa kammānaṃ daḷhattaṃ na bhasmā honti napī masi. Puratthimenapi dhāvanti tato dhāvanti pacchato uttarenapi dhāvanti tato dhāvanti dakkhiṇaṃ. Yaṃ yaṃ disampi dhāvanti taṃ taṃ dvāraṃ pithīyati abhinikkhamitāsā te sattā mokkhaṃ gavesino. Na te tato nikkhamituṃ labhanti kammapaccayā tesañca pāpakammantaṃ avipakkaṃ kataṃ bahunti. Attadaṇḍato jātaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ . yāni ca nerayikāni dukkhāni yāni ca tiracchānayonikāni dukkhāni yāni ca pittivisayikāni dukkhāni yāni ca mānusakāni dukkhāni tāni kuto jātāni kuto sañjātāni kuto nibbattāni kuto abhinibbattāni kuto pātubhūtāni . attadaṇḍato jātāni sañjātāni nibbattāni abhinibbattāni pātubhūtānīti attadaṇḍā bhayaṃ jātaṃ.