[357] Yasmiṃ samaṃ visamaṃ vāpi natthīti yasmiṃ arahante khīṇāsave sadisohamasmīti māno natthi seyyohamasmīti atimāno natthi hīnohamasmīti omāno natthi [2]- na saṃvijjati nupalabbhati pahīnaṃ samucchinnaṃ vūpasantaṃ paṭippassaddhaṃ abhabbuppattikaṃ ñāṇagginā daḍḍhanti yasmiṃ samaṃ visamaṃ vāpi natthi.

[358] Sa kena vādaṃ paṭisaññujeyyāti so kena mānena kāya diṭṭhiyā kena vā puggalena vādaṃ paṭisaññujjeyya paṭipphareyya kalahaṃ kareyya bhaṇḍanaṃ kareyya viggahaṃ kareyya vivādaṃ kareyya medhagaṃ kareyya na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi .pe. nibbedhehi vā Sace pahosīti sa kena vādaṃ paṭisaññujeyya. Tenāha bhagavā saccanti so brāhmaṇo kiṃ vadeyya musāti vā so vivadetha kena yasmiṃ samaṃ visamaṃ vāpi natthi sa kena vādaṃ paṭisaññujeyyāti.

[359] Okampahāya aniketasārī kāme akubbaṃ muni santhavānī kāmehi ritto apurekkharāno kathaṃ na viggayha janena kayirā.

[360] Atha kho hālindakāni gahapati yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi ekamantaṃ nisinno kho hālindakāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca vuttamidaṃ bhante kaccāna bhagavatā aṭṭhakavaggike māgandiyapañhe okampahāya aniketasārī kāme akubbaṃ muni santhavānī kāmehi ritto apurekkharāno kathaṃ na viggayha janena kayirāti. Imassa nu kho bhante kaccāna bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa kathaṃ attho vitthārena daṭṭhabboti . rūpadhātu kho gahapati viññāṇassa Oko rūpadhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ okasārīti vuccati vedanādhātu kho gahapati saññādhātu kho gahapati saṅkhāradhātu kho gahapati viññāṇassa oko saṅkhāradhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ okasārīti vuccati evaṃ kho gahapati okasārī hoti. {360.1} Kathañca gahapati anokasārī hoti . rūpadhātuyā kho gahapati yo chando yo rāgo yā nandi yā taṇhā ye upāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammā tasmā tathāgato anokasārīti vuccati . vedanādhātuyā kho gahapati saññādhātuyā kho gahapati saṅkhāradhātuyā kho gahapati viññāṇadhātuyā kho gahapati yo chando yo rāgo yā nandi yā taṇhā ye upāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammā tasmā tathāgato anokasārīti vuccati evaṃ kho gahapati anokasārī hoti. {360.2} Kathañca gahapati niketasārī hoti . rūpanimitta- niketasāravinibandhaṃ kho gahapati niketasārīti vuccati . saddanimitta gandhanimitta rasanimitta phoṭṭhabbanimitta dhammanimittaniketasāravinibandhaṃ kho gahapati niketasārīti vuccati evaṃ kho gahapati niketasārī hoti. {360.3} Kathañca gahapati aniketasārī hoti . rūpanimitta- niketasāravinibandhā kho gahapati tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā Tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammā tasmā tathāgato aniketasārīti vuccati . saddanimittagandhanimittarasanimitta- phoṭṭhabbanimittadhammanimittaniketasāravinibandhā kho gahapati tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammā tasmā tathāgato aniketasārīti vuccati evaṃ kho gahapati aniketasārī hoti. {360.4} Kathañca gahapati kāme santhavajāto hoti. Idha gahapati ekacco [1]- gihīhi saṃsaṭṭho viharati sahanandī sahasokī sukhitesu sukhito dukkhitesu dukkhito uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā voyogaṃ āpajjati evaṃ kho gahapati kāme santhavajāto hoti. {360.5} Kathañca gahapati kāme na santhavajāto hoti . Idha gahapati [2]- bhikkhu gihīhi asaṃsaṭṭho viharati na sahanandī na sahasokī na sukhitesu sukhito na dukkhitesu dukkhito uppannesu kiccakaraṇīyesu na attanā voyogaṃ āpajjati evaṃ kho gahapati kāme na santhavajāto hoti. {360.6} Kathañca gahapati kāmehi aritto hoti . Idha gahapati ekacco kāmesu avītarāgo hoti avītacchando avītapemo avītapipāso avītapariḷāho avītataṇho evaṃ kho gahapati kāmehi aritto hoti. {360.7} Kathañca gahapati kāmehi ritto hoti . idha gahapati bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vītacchando vītapemo vītapipāso vītapariḷāho vītataṇho evaṃ kho gahapati kāmehi ritto hoti . kathañca gahapati purekkharāno hoti . Idha gahapati ekaccassa [1]- evaṃ hoti evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāgameti evaṃvedano siyaṃ evaṃsañño siyaṃ evaṃsaṅkhāro siyaṃ evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāgameti evaṃ kho gahapati purekkharāno hoti. {360.8} Kathañca gahapati apurekkharāno hoti . idha gahapati ekaccassa bhikkhuno na evaṃ hoti evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāgameti evaṃvedano siyaṃ evaṃsañño siyaṃ evaṃsaṅkhāro siyaṃ evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāgameti evaṃ kho gahapati apurekkharāno hoti. {360.9} Kathañca gahapati kathaṃ viggayha janena kattā hoti. Idha gahapati ekacco evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi .pe. nibbedhehi vā sace pahosīti evaṃ kho gahapati kathaṃ viggayha janena kattā hoti. {360.10} Kathañca gahapati kathaṃ na viggayha janena kattā hoti. Idha gahapati [3]- bhikkhu na evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi .pe. nibbedhehi vā sace pahosīti evaṃ kho gahapati kathaṃ na viggayha janena kattā hoti . iti kho gahapati yantaṃ vuttaṃ bhagavatā aṭṭhakavaggike māgandiyapañhe okampahāya aniketasārī kāme akubbaṃ muni santhavānī Kāmehi ritto apurekkharāno kathaṃ na viggayha janena kayirāti imassa kho gahapati bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo . Tenāha bhagavā okampahāya aniketasārī kāme akubbaṃ muni santhavānī kāmehi ritto apurekkharāno kathaṃ na viggayha janena kayirāti.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มาคันทิยสุตตนิทเทส”