[372] Paññāvimuttassa na santi mohāti yo vipassanāpubbaṅgamaṃ ariyamaggaṃ bhāveti tassa ādito upādāya mohā vikkhambhitā honti. Arahattappatte arahato mohā ca ganthā ca nīvaraṇā ca kāmasaññā byāpādasaññā vihiṃsāsaññā diṭṭhisaññā pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammāti paññāvimuttassa na santi mohā.

[373] Saññañca diṭṭhiñca ye aggahesuṃ te ghaṭṭayantā vicaranti loketi ye saññaṃ gaṇhanti kāmasaññaṃ byāpādasaññaṃ vihiṃsāsaññaṃ te saññāvasena ghaṭṭenti saṅghaṭṭenti . rājānopi rājūhi vivadanti khattiyāpi khattiyehi vivadanti brāhmaṇāpi Brāhmaṇehi vivadanti gahapatīpi gahapatīhi vivadanti mātāpi puttena vivadati puttopi mātarā vivadati pitāpi puttena vivadati puttopi pitarā vivadati bhātāpi bhātarā vivadati bhaginīpi bhaginiyā vivadati bhātāpi bhaginiyā vivadati bhaginīpi bhātarā vivadati sahāyopi sahāyena vivadati. {373.1} Te tattha kalahaviggahavivādāpannā aññamaññaṃ pāṇīhipi upakkamanti leḍḍūhipi upakkamanti daṇḍehipi upakkamanti satthehipi upakkamanti . te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṃ . Ye diṭṭhiṃ gaṇhanti sassato lokoti vā .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato parammaraṇāti vā te diṭṭhivasena ghaṭṭenti saṅghaṭṭenti satthārato satthāraṃ ghaṭṭenti dhammakkhānato dhammakkhānaṃ ghaṭṭenti gaṇato gaṇaṃ ghaṭṭenti diṭṭhiyā diṭṭhiṃ ghaṭṭenti paṭipadāya paṭipadaṃ ghaṭṭenti maggato maggaṃ ghaṭṭenti. {373.2} Athavā te vivadanti kalahaṃ karonti bhaṇḍanaṃ karonti viggahaṃ karonti vivādaṃ karonti medhagaṃ karonti na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi .pe. nibbedhehi vā sace pahosīti . tesaṃ abhisaṅkhārā appahīnā abhisaṅkhārānaṃ appahīnattā gatiyā ghaṭṭenti niraye ghaṭṭenti tiracchānayoniyā ghaṭṭenti pittivisaye ghaṭṭenti manussaloke ghaṭṭenti devaloke ghaṭṭenti gatiyā gatiṃ upapattiyā upapattiṃ paṭisandhiyā paṭisandhiṃ bhavena bhavaṃ saṃsārena saṃsāraṃ Vaṭṭena vaṭṭaṃ ghaṭṭenti saṅghaṭṭenti ghaṭṭentā caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpenti . loketi apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloketi saññañca diṭṭhiñca ye aggahesuṃ te ghaṭṭayantā vicaranti loke. Tenāha bhagavā saññāvirattassa na santi ganthā paññāvimuttassa na santi mohā saññañca diṭṭhiñca ye aggahesuṃ te ghaṭṭayantā vicaranti loketi. Navamo māgandiyasuttaniddeso niṭṭhito. ---------------

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มาคันทิยสุตตนิทเทส”