[394] Diṭṭhīsu ca na niyyatīti tassa dvāsaṭṭhī diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni so diṭṭhiyā na yāyati na niyyati na vuyhati na saṃhariyati napi taṃ diṭṭhigataṃ sārato pacceti na paccāgacchatīti diṭṭhīsu ca na niyyati. Tenāha bhagavā nirāsattī anāgate atītaṃ nānusocati vivekadassī phassesu diṭṭhīsu ca na niyyatīti.

[395] Paṭilīno akuhako apihālu amaccharī appagabbho ajeguccho pesuṇeyye ca no yuto.

[396] Paṭilīno akuhakoti paṭilīnoti rāgassa pahīnattā paṭilīno dosassa pahīnattā paṭilīno mohassa pahīnattā paṭilīno kodhassa Upanāhassa makkhassa paḷāsassa issāya macchariyassa .pe. Sabbākusalābhisaṅkhārānaṃ pahīnattā paṭilīno . vuttaṃ hetaṃ bhagavatā kathañca bhikkhave bhikkhu paṭilīno hoti idha bhikkhave bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅgato āyatiṃ anuppādadhammo evaṃ kho bhikkhave bhikkhu paṭilīno hotīti paṭilīno.

[397] Akuhakoti tīṇi kuhanavatthūni paccayapaṭisevanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu. {397.1} Katamaṃ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu. Idha gahapatikā bhikkhuṃ nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi . So pāpiccho icchāpakato atthiko cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya- bhesajjaparikkhārānaṃ bhiyyokamyataṃ upādāya cīvaraṃ paccakkhāti piṇḍapātaṃ paccakkhāti senāsanaṃ paccakkhāti gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paccakkhāti. So evamāha kiṃ samaṇassa mahagghena cīvarena etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā vā pāpaṇikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṃ katvā dhāreyya kiṃ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo uñchācariyāya piṇḍiyālopena jīvikaṃ kappeyya kiṃ samaṇassa mahagghena senāsanena etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā Abbhokāsiko vā kiṃ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo pūtimuttena vā harītakīkhaṇḍena vā osathaṃ kareyyāti tadupādāya lūkhaṃ cīvaraṃ dhāreti lūkhaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjati lūkhaṃ senāsanaṃ paṭisevati lūkhaṃ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paṭisevati . Tamenaṃ gahapatikā evaṃ jānanti ayaṃ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho āraddhaviriyo dhutavādoti bhiyyo bhiyyo nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. {397.2} So evamāha tiṇṇaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati saddhāya sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati deyyadhammassa sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati dakkhiṇeyyānaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati tumhākañcevāyaṃ saddhā atthi deyyadhammo cāyaṃ saṃvijjati ahañca paṭiggāhako sacāhaṃ na paṭiggahessāmi evaṃ tumhe puññena parihīnā bhavissatha na mayhaṃ iminā attho apica tumhākaññeva anukampāya paṭiggaṇhāmīti tadupādāya bahumpi cīvaraṃ paṭiggaṇhāti bahumpi piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhāti bahumpi senāsanaṃ paṭiggaṇhāti bahumpi gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paṭiggaṇhāti . yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ idaṃ vuccati paṭisevanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu. {397.3} Katamaṃ iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu. Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṃ maṃ jano sambhāvessatīti gamanaṃ saṇṭhapeti ṭhānaṃ saṇṭhapeti nisajjaṃ saṇṭhapeti sayanaṃ saṇṭhapeti paṇidhāya gacchati paṇidhāya tiṭṭhati paṇidhāya nisīdati paṇidhāya seyyaṃ kappeti samāhito viya gacchati samāhito viya tiṭṭhati samāhito viya nisīdati samāhito viya seyyaṃ kappeti āpāthakajjhāyīva hoti . yā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ idaṃ vuccati iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu. {397.4} Katamaṃ sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu . idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṃ maṃ jano sambhāvessatīti ariyadhammasannissitaṃ vācaṃ bhāsati yo evarūpaṃ cīvaraṃ dhāreti so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati yo evarūpaṃ pattaṃ dhāreti lohathālakaṃ dhāreti dhammakarakaṃ dhāreti parisāvanaṃ dhāreti kuñcikaṃ dhāreti upāhanaṃ dhāreti kāyabandhanaṃ dhāreti āyogaṃ dhāreti so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yassa evarūpo upajjhāyo so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati . yassa evarūpo ācariyo evarūpā samānupajjhāyakā samānācariyakā mittā sandiṭṭhā sambhattā sahāyā so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati . Yo evarūpe vihāre vasati so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati . yo Evarūpe aḍḍhayoge vasati pāsāde vasati hammiye vasati guhāyaṃ vasati leṇe vasati kuṭiyā vasati kūṭāgāre vasati aṭṭe vasati māḷe vasati uddaṇḍe vasati upaṭṭhānasālāyaṃ vasati maṇḍape vasati rukkhamūle vasati so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Athavā korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakakuhako lapakalapako mukhasambhāvito ayaṃ samaṇo imāsaṃ evarūpānaṃ santānaṃ vihārasamāpattīnaṃ lābhīti tādisaṃ gambhīraṃ gūḷhaṃ nipuṇaṃ paṭicchannaṃ lokuttarasuññatapaṭisaññuttaṃ kathaṃ katheti . Yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhāyitattaṃ idaṃ vuccati sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu. {397.5} Yassimāni tīṇi kuhanavatthūni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni so vuccati akuhakoti paṭilīno akuhako.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๓๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปุราเภทสุตตนิทเทส”