[400] Ajegucchoti atthi puggalo jeguccho atthi ajeguccho. {400.1} Katamo ca puggalo jeguccho. Idhekacco puggalo dussīlo Hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto ayaṃ vuccati puggalo jeguccho . athavā kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patiṭṭhiyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti ayaṃ vuccati puggalo jeguccho . athavā kodhano hoti upānāhī hoti makkhī hoti paḷāsī hoti issukī hoti maccharī hoti saṭho hoti māyāvī hoti thaddho hoti atimānī hoti pāpiccho hoti micchādiṭṭhi hoti sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī hoti ayaṃ vuccati puggalo jeguccho. {400.2} Katamo ca puggalo ajeguccho . idha bhikkhu sīlavā hoti pāṭimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṃ vuccati puggalo ajeguccho . athavā akkodhano hoti anupāyāsabahulo bahumpi vutto samāno na abhisajjati na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhiyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti ayaṃ vuccati puggalo ajeguccho . athavā akkodhano hoti anupanāhī hoti amakkhī hoti apaḷāsī hoti anissukī hoti amaccharī hoti asaṭho hoti amāyāvī hoti athaddho hoti Anatimānī hoti na pāpiccho hoti na micchādiṭṭhi hoti asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādhānaggāhī supaṭinissaggī hoti ayaṃ vuccati puggalo ajeguccho . sabbo kalyāṇaputhujjanaṃ upādāya ariyapuggalo ajegucchoti appagabbho ajeguccho.
[401] Pesuṇeyye ca no yutoti pesuññanti idhekacco pisuṇavāco hoti ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya iti samaggānaṃ vā bhettā bhinnānaṃ vā anuppadātā vaggārāmo vaggarato vagganandī vaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti idaṃ vuccati pesuññaṃ . Apica dvīhi kāraṇehi pesuññaṃ upasaṃharati piyakamyatāya vā bhedādhippāyo vā. {401.1} Kathaṃ piyakamyatāya pesuññaṃ upasaṃharati . imassa piyo bhavissāmi manāpo bhavissāmi vissāsiko bhavissāmi abbhantariko bhavissāmi suhadayo bhavissāmīti evaṃ piyakamyatāya pesuññaṃ upasaṃharati. {401.2} Kathaṃ bhedādhippāyo pesuññaṃ upasaṃharati . kathaṃ ime nānā assu vinā assu vaggā assu dvedhā assu dvejjhā assu dvepakkhā assu bhijjeyyuṃ na samāgaccheyyuṃ dukkhaṃ na phāsu vihareyyunti evaṃ bhedādhippāyo pesuññaṃ upasaṃharati. {401.3} Yassetaṃ pesuññaṃ pahīnaṃ samucchinnaṃ vūpasantaṃ paṭippassaddhaṃ abhabbuppattikaṃ ñāṇagginā daḍḍhaṃ so pesuññe na yutto Nappayutto nāyutto na samāyuttoti pesuṇeyye ca no yuto . Tenāha bhagavā paṭilīno akuhako apihālu amaccharī appagabbho ajeguccho pesuṇeyye ca no yutoti.