[412] Upekkhako sadā sato na loke maññatī samaṃ na visesī na nīceyyo tassa no santi ussadā.

[413] Upekkhako sadā satoti upekkhakoti chaḷaṅgupekkhāya samannāgato cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano upekkhako viharati sato sampajāno . sotena saddaṃ sutvā . Ghānena gandhaṃ ghāyitvā . jivhāya rasaṃ sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā . manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano upekkhako viharati sato sampajāno . cakkhunā rūpaṃ disvā manāpaṃ nābhigijjhati nābhihasati na rāgaṃ janeti . tassa ṭhitova kāyo hoti ṭhitaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susaṇṭhitaṃ suvimuttaṃ. {413.1} Cakkhunā kho paneva rūpaṃ disvā amanāpaṃ na maṅku hoti appatiṭṭhīnacitto ādinamanaso abyāpannacetaso . tassa ṭhitova kāyo hoti ṭhitaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susaṇṭhitaṃ suvimuttaṃ . sotena saddaṃ sutvā . Ghānena gandhaṃ ghāyitvā. Jivhāya rasaṃ sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā . manasā dhammaṃ viññāya manāpaṃ nābhigijjhati nābhihasati Na rāgaṃ janeti . tassa ṭhitova kāyo hoti ṭhitaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susaṇṭhitaṃ suvimuttaṃ . manasā kho paneva dhammaṃ viññāya amanāpaṃ na maṅku hoti appatiṭṭhīnacitto ādinamanaso abyāpannacetaso . tassa ṭhitova kāyo hoti ṭhitaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susaṇṭhitaṃ suvimuttaṃ. {413.2} Cakkhunā rūpaṃ disvā manāpāmanāpesu rūpesu tassa ṭhitova kāyo hoti ṭhitaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susaṇṭhitaṃ suvimuttaṃ . sotena saddaṃ sutvā . ghānena gandhaṃ ghāyitvā . jivhāya rasaṃ sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā . manasā dhammaṃ viññāya manāpāmanāpesu dhammesu tassa ṭhitova kāyo hoti ṭhitaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susaṇṭhitaṃ suvimuttaṃ. {413.3} Cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye na rajjati dosanīye na dussati mohanīye na muyhati kopanīye na kuppati kilesanīye na kilissati madanīye na majjati . sotena saddaṃ sutvā . Ghānena gandhaṃ ghāyitvā . jivhāya rasaṃ sāyitvā . kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā . manasā dhammaṃ viññāya rajanīye na rajjati dosanīye na dussati mohanīye na muyhati kopanīye na kuppati kilesanīye na kilissati madanīye na majjati . diṭṭhe diṭṭhamatto sute sutamatto mute mutamatto viññāte viññātamatto diṭṭhe na limpati sute na limpati mute na limpati viññāte na limpati . diṭṭhe anūpayo anissito appaṭibaddho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati . sute mute Viññāte anūpayo anissito appaṭibaddho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati. {413.4} Saṃvijjati arahato cakkhu passati arahā cakkhunā rūpaṃ chandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā . saṃvijjati arahato sotaṃ suṇāti arahā sotena saddaṃ chandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā . saṃvijjati arahato ghānaṃ ghāyati arahā ghānena gandhaṃ chandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā . Saṃvijjati arahato jivhā sāyati arahā jivhāya rasaṃ chandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā . saṃvijjati arahato kāyo phussati arahā kāyena phoṭṭhabbaṃ chandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā . saṃvijjati arahato mano vijānāti arahā manasā dhammaṃ chandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā. {413.5} Cakkhu rūpārāmaṃ rūparataṃ rūpasammuditaṃ taṃ arahato dantaṃ guttaṃ rakkhitaṃ saṃvutaṃ tassa ca saṃvarāya dhammaṃ deseti. Sotaṃ saddārāmaṃ. Ghānaṃ gandhārāmaṃ . jivhā rasārāmā rasaratā rasasammuditā sā arahato dantā guttā rakkhitā saṃvutā tassā ca saṃvarāya dhammaṃ deseti. Kāyo phoṭṭhabbārāmo . mano dhammārāmo dhammarato dhammasammudito so arahato danto gutto rakkhito saṃvuto tassa ca saṃvarāya dhammaṃ deseti. Dantaṃ nayanti samitiṃ dantaṃ rājābhirūhati danto seṭṭho manussesu yotivākyaṃ titikkhati. Varamassatarā dantā ājāniyāva sindhavā kuñjarāva mahānāgā attadanto tato varaṃ. Na hi etehi yānehi gaccheyya agataṃ disaṃ yathāttanā sudantena danto dantena gacchati. Vidhāsu na vikampanti vippamuttā punabbhavā dantabhūmiṃ anuppattā te loke vijitāvino. Yassindriyāni bhāvitāni ajjhattaṃ ca bahiddhā ca sabbaloke nibbijjhimaṃ parañca lokaṃ kālaṃ kaṅkhati bhāvito sudantoti {413.6} upekkhako . Sadāti [1]- sabbadā sabbakālaṃ niccakālaṃ dhuvakālaṃ .pe. pacchime vayokhandhe . satoti catūhi kāraṇehi sato kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ bhāvento sato vedanāsu citte dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṃ bhāvento sato .pe. so vuccati satoti upekkhako sadā sato.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปุราเภทสุตตนิทเทส”